Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

psychiater - (geneeskunde van psychische aandoeningen)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

psychiatrie zn. ‘geneeskunde van psychische aandoeningen’
Nnl. psychiatrie ‘zielgeneeskunde’ [1847; Kramers], een leerstoel voor de psychiatrie [1867-68; WNT], in de psychiatrie ... wordt (dit) als een splitsing van de persoonlijkheid beschouwd [1886; WNT].
Wrsch. in het Nederlands afgeleid van psychiater ‘zenuwarts’ [1847; Kramers], ontleend aan Duits Psychiater ‘id.’ [begin 19e eeuw; Pfeifer], een geleerde nieuwvorming op basis van Grieks psūchḗ ‘geest, innerlijk’, zie → psyche, en iātreiā ‘het genezen’; dit werkwoord is een afleiding van iātrós ‘geneesheer’, dat zelf een afleiding is van iãsthai ‘genezen, helen’, van verder onbekende herkomst. Het is ook mogelijk dat psychiatrie is ontleend aan Frans psychiatrie [1842; TLF], afleiding van psychiatre ‘zenuwarts’ [1802; WNT], een nieuwvorming op dezelfde Griekse basis.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

psychiater [zenuwarts] {1901-1925} gevormd van psyche + grieks iatros [arts], van iaomai [ik genees].

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

psychiater ‘zenuwarts’ -> Indonesisch psikiater ‘zenuwarts’; Javaans dialect siyater ‘zenuwarts’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

psychiater zenuwarts 1847 [KKU]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut