Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

protesteren - (zich verzetten; opspelen)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

protesteren ww. ‘zich verzetten; opspelen’
Mnl. protesteren ‘uitdrukkelijk verklaren, verzekeren, eisen’ in dits mijn eisch ende (ic) protestere dat ... ‘... en ik eis dat ...’ [1390-1410; MNW], protesterende, dat is God te tughe nemende ‘plechtig verklarend, dat is God als getuige nemend’ [1477; MNW-P]; vnnl. dan ook ‘verklaren dat men zich verzet, opkomen tegen’ in terstont beghonde te protesteren [1567; iWNT], ons ... dede appraehenderen waertegens wij protesteerden ‘ons liet arresteren, waartegen wij protest aantekenden’ [1630; iWNT]; nnl. protesteren ook ‘zich verzetten’ in protesteeren ... door een vervaarlijke keel op te zetten [1865; iWNT], ‘verzet aantekenen langs andere weg dan de taal’ [1950; Van Dale], ‘opspelen’ in zijn maag begon te protesteren [1970; Van Dale].
Ontleend aan Frans protester ‘zich verzetten, opspelen’ [1650; TLF], eerder al ‘opkomen tegen’ [1500; TLF], eerder ‘plechtig verklaren’ [1339; TLF], geleerde ontlening aan Latijn prōtestārī ‘in het openbaar getuigen, verklaren’; dit woord is gevormd uit prō- ‘voor, vooraan’, zie → pro-, en testārī ‘verklaren, getuigen’, een afleiding van testis ‘getuige’, zie → testament.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

protesteren [verzet uiten] {1400} < frans protester [idem] < latijn protestari [idem] (vgl. protestant).

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

protesteeren ww., reeds mnl. in de bet. “uitdrukkelijk eischen”. Uit fr. protester > lat. prôtestâre. Het znw. ofr. protest(e) (> ndl. protest, fr. protêt) is jonger. Ook elders ontleend.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

F. Aarts (2017), Etymologisch Dictionairke vaan ’t Mestreechs, Maastricht

prottestere (ww.) protesteren; Middelnederlands protesteren <1390-1410> < Frans protester.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

protesteren verzet uiten 1400 [MNW] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut