Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

protagonist - (voorvechter)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

protagonist [hoofdrolspeler, voorvechter] {1824 als ‘overwinnaar’; als ‘hoofdrolspeler’ 1847; als ‘voorvechter’ na 1950} < frans protagoniste < grieks prōtagōnistès [toneelspeler die de hoofdrol vervult], van prōtos [eerste], overtreffende trap van pro [voor] + agōnistès [kampioen, voorvechter], van agōnizesthai [mededingen], van agōn [bijeenkomst, samengestroomd publiek bij wedstrijden, wedstrijdterrein, wedstrijd] (vgl. agon).

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2007), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Supplement, Stellenbosch

protagonis s.nw.
1. Hoofkarakter in 'n literêre werk of drama. 2. Belangrike rolspeler of ondersteuner vir 'n bepaalde saak.
Uit Eng. protagonist (1671 in bet. 1, 1935 in bet. 2).
Eng. protagonist uit Grieks protagonistes 'die eerste, dus belangrikste, speler in 'n Griekse drama'. Hieruit ontwikkel die bet. 'belangrike rolspeler'. Grieks protagonistes is 'n samestelling van proto-, met lg. van protos 'eerste in tyd, status of tipe', en agonistes 'hy wat meeding vir 'n prys in 'n wedstryd', waaruit 'toneelspeler'.
D. Protagonist (18de eeu), Fr. protagoniste (1787 in bet. 1), Ndl. protagonist (1847 in bet. 1, 1976 in bet. 2).

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

protagonist (Frans protagoniste)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

protagonist ‘voorvechter’ -> Indonesisch protagonis ‘voorvechter’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

protagonist voorvechter 1961 [GVD] <Frans of Engels

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut