Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

premier - (eerste minister)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

premier zn. ‘eerste minister’
Vnnl. de verbinding premier minister ‘hoogste regeringsambtenaar’ in het Hoff zonder premier minister [1679; WNT trant]; nnl. premier ministre ‘eerste minister’ in den Graaf van Bruhl ... Premier Ministre [1761; Vad.lett., 80], dan premier ‘eerste minister’ in in een vrij land schrijft de Premier in zulk een geval [1875; WNT uitzetting].
Verkorting van premier minister ‘eerste minister’; deze verbinding is ontleend aan Frans premier ministre ‘id.’ [voor 1686; OED]. Hierin is premier ‘eerste’ [ca. 1100; TLF], eerder al primers ‘eerste in rang’ [10e eeuw; TLF] < Latijn prīmārius ‘eerst in rang, belangrijkst’, gevormd met het achtervoegsel -ārius ‘van de desbetreffende soort’, zie → -aar, van prīmus ‘eerste’, zie → prima; voor ministre zie → minister.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

premier [eerste minister, persoon die de toon aangeeft] {priemiers [vooraanstaanden] 1617, premier [eerste minister] 1901-1925} < frans premier < latijn primarius [voornaamste, voortreffelijk], van primus (vgl. primus).

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

premier (Frans premier)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

premier ‘eerste minister’ -> Fries premier ‘eerste minister’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

premier eerste minister 1904 [WNT] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut