Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

politoer - (gladheid)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

politoer [gladheid] {polituur 1824, politoer 1847} < hoogduits Politur < laat-latijn politura [het gladmaken, polijsten], van het ww. polire (verl. deelw. politum) [glad maken, vijlen, polijsten, goed verzorgen].

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

politoer (de, het), nog niet bij Kil. Uit hd. politur v. “’t polijsten, glans” < lat. polîtûra, van polîre.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

politoer s.nw.
Smeermengsel om veral hout- en leervoorwerpe glans te gee.
Uit Ndl. politoer (1824).
Ndl. politoer uit D. Politur uit Latyn politura, 'n s.nw. wat op 'n handeling met die bet. 'die gladmaak' dui. Daaruit ontstaan die bet. 'glans', soos ook in D. en Ndl. Deur oordrag dui dit later (nie in Latyn) die stofnaam aan.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

politoer ‘substantie om houten voorwerpen glad te maken; gladheid’ -> Frans dialect politeûre ‘substantie om houten voorwerpen glad te maken’; Indonesisch pelitur, plitur, politur ‘meubelpolijst, vernis’; Javaans plistur, plitur ‘gepolijstheid’; Madoerees palitūr ‘gladheid’; Makassaars palitôró ‘poltitoer, politoersel’; Soendanees palitur ‘gladheid’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

politoer gladheid 1824 [WEI] <Duits

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut