Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

plebs - (min volk, gepeupel)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

plebs zn. ‘min volk, gepeupel’
Nnl. plebs ‘het gemeen, gemene volk’ [1824; Weiland plebejer], ‘het gewone volk’ in de massa's, de plebs op uw hand hebben [1857; WNT], niet uitsluitend het plebs, maar de geheele natie, met haar Vorsten en Edelen zelfs [1871; iWNT], ‘het mindere volk’ in een zoodanige nonchalante houding ... voor een teeken te houden dat zij niet tot het plebs behooren [1885; WNT verkeermiddel].
Jonge ontlening aan Latijn plēbs, ouder plēbēs ‘het gewone volk, de lagere klassen’; zie → gepeupel.
Latijn plēbēs < pie. *plh1-dhē is verwant met Grieks plēthū́s ‘menigte, massa, gedrag’ en afgeleid van de wortel pie.x *pleh1- ‘vol zijn’, zie → vol en → veel.
Lit.: Schrijver 1991, 380-381

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

plebs [het gewone volk] {1824} < latijn plebs [de niet-patriciërs, later het lagere volk, de mindere man, het gepeupel] (vgl. plethora).

Thematische woordenboeken

M. De Coster (2007), Groot scheldwoordenboek: van apenkont tot zweefteef, Antwerpen

plebs: slecht volk, gespuis; gepeupel*. Van het Latijnse woord voor het lagere volk. Zie ook plebejer*.

Als hij niet meedeed met het plebs, verweet men hem dat hij een verkapte aristokraat was, een verouderde liberaal. (C. Vosmaer, Amazone, 1881)
O, dat plebs, dat niet wist, dat niet voelde, dat tegen hem opdrong, als schuim warrelde aan hun troon, dat zijn moeder beangstte, hoe trots ze ook er over heen zag, keizerlijk kalm, in de verte. (Louis Couperus, Majesteit, 1893)
Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

plebs het gewone volk 1824 [WEI] <Latijn

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut