Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

plagen - (speels kwellen)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

plagen [kwellen] {1265-1270} afleiding van plaag.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

plagen ww. mnl. plâghen ‘straffen, door God met rampen bezocht worden; kwellen, plagenʼ, mnd. mhd. plagen, zal een afl. van plaag zijn, hoewel ook invloed van lat. plāgāre ‘slaan, pijnigenʼ (door middel van de kerktaal) kan hebben meegewerkt. Ook hier blijkt de bet. ‘door God gezonden strafʼ aan de oorsprong te staan, waaruit eerst in de 16de eeuw de wereldlijke bet. ontstond.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

plagen ww. Sedert ’t Mnl., Mhd., Mnd. Van plaag.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

pla ww.
1. Kwel, laat ly. 2. Hinder, lastig val, terg.
Uit Ndl. plagen (al Mnl. in bet. 1, 1573 in bet. 2), 'n afleiding van plaag. Die oorspr. bet. van Mnl. plagen was 'straf, kasty, met rampe, plae besoek', met God as onderwerp.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

plagen ‘speels kwellen’ -> Ambons-Maleis plā(g)(k) ‘ergens over aanhouden, dringend verzoeken’; Negerhollands plaag ‘speels kwellen, angstig maken’; Berbice-Nederlands plagi ‘speels kwellen’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

plagen speels kwellen 1265-1270 [CG Lut.K]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut