Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

pergola - (wandelgang of terras met pijlers en een dak)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

pergola zn. ‘wandelgang of terras met pijlers en een dak’
Nnl. eerst alleen nog in de Latijnse vorm pergula “bij de Romeinen, een altaar of prieël op het dak van een huis, alwaar de openbare en bezoldigde leeraars voorlezingen hielden, ook openbare gebouwen tot hetzelfde doel” [1832; Weiland], dan ook pergola ‘met begroeiing overdekte wandelgang’ [1847; Kramers].
Ontleend aan Italiaans pergola ‘vooruitstekend dak, begroeid raamwerk, prieel’ [1293; DELI], uit Latijn pergula ‘uitbouw van een huis, raamwerk’, wrsch. een afleiding (‘doorgang’) met verkleiningsachtervoegsel van pergere ‘voortzetten, doorgaan’, gevormd uit per ‘door, over’, zie → per, en regere ‘richten, regeren’, zie → regeren.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

pergola [terras] {pergula 1832, pergola 1847} < italiaans pergola [prieel, begroeide galerij] < latijn pergula [een uitbouw aan een huis], van pergere [een beweging voortzetten, doorgaan met], van per [door] + regere [richten, leiden, sturen].

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

pergola s.nw.
Oorgroeide prieel in 'n tuin.
Uit Eng. pergola (1675).
Eng. pergola uit It. pergola 'oorgroeide prieel' uit Latyn pergula 'uitbousel van 'n huis'.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

pergola (Italiaans pergola)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

pergola ‘terras’ -> Indonesisch pergola, pigola ‘terras’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

pergola terras 1832 [WEI] <Italiaans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut