Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

pathos - (bezieling; hoogdravendheid)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

pathos zn. ‘bezieling; hoogdravendheid’
Nnl. pathos ‘bezieling, ontroering’ in de pathos oft zielroerendheit [1753; WNT zielroerend], ‘gezwollenheid, hoogdravendheid’ in klinkt zulk pathos belagchelijk [1813; Vad.lett., 131], ‘bezieling, vuur’ in niet zonder eenig valsch pathos [1888; WNT Aanv. insolent], als het pathos doorsijpelde (bij het bespelen van de toetsen) [1938; WNT tinkelen].
Internationaal woord, ontleend aan Grieks páthos ‘het lijden, emotie’, afleiding van páskhein ‘lijden’.
Grieks páskhein is verwant met: Litouws kę~sti ‘lijden’, Lets cìest ‘id.’; Oudiers cēss(a)im ‘id.’; bij de wortel pie. *kwendh- ‘lijden, dulden’ (LIV 390).

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

pathos [aandoening] {1778} < latijn pathos < grieks pathos [pijn, leed, aandoening, emotie, gewaarwording, emotionele voorstelling van zaken], verwant met paschein [lijden].

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

pathos (Grieks pathos)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

pathos ‘hoogdravendheid’ -> Indonesisch patos ‘hoogdravendheid’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

pathos hoogdravendheid 1778 [WNT] <Latijn

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut