Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

participium - (naamwoordelijke vorm van een werkwoord)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

deelwoord zn. ‘naamwoordelijke vorm van een werkwoord’
Vnnl. de Deelwoorden worden alzo genaemt, om datse van de Werkwoorden en ooc van den tijt meedelen [1633; Ruijsendaal 1989], Deelwoordt is een Woordt door Vallen buighzaam ‘een deelwoord is een woord dat met naamvallen verbogen kan worden’ [1649; Ruijsendaal 1989].
Samenstelling van → deel en → woord, als leenvertaling van Latijn participium ‘deelwoord’, afleiding van het werkwoord participāre ‘deelnemen, deelhebben’, gevormd uit pars, genitief partis ‘deel’ en cip-, verzwakte vorm van de stam cap- van het werkwoord capere ‘nemen’ (verwant met → hebben). De Latijnse term is zelf weer een leenvertaling van Grieks metokhḗ ‘deelwoord’, van het werkwoord metékhein ‘deelnemen, deel hebben’.
Lit.: Ruijsendaal 1989

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

participium [deelwoord] {1633} < latijn participium [een gedeelte, deelwoord], van particeps [deelachtig, deelgenoot], namelijk een werkwoordsvorm die tevens de functies van een naamwoord deelt, van participare [iets met iem. delen, deel hebben aan, in], van pars (2e nv. partis) [deel] + capere [pakken, nemen], vertaling van grieks metochè [het deel hebben aan, deelwoord]. Ook wordt de nl. vertaling deelwoord gebruikt, die de oudere vertaling deelneming {1584} heeft verdrongen.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

participium (Latijn participium)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

participium ‘deelwoord’ -> Indonesisch partisip ‘deelwoord’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

participium deelwoord 1633 [Ruijs] <Latijn

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut