Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

overspel - (echtbreuk)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

overspel* [echtbreuk] {overspel, overspul 1287} het ww. spelen betekent ook lijfsgemeenschap hebben: spelen boven haren man [haar man met een ander bedriegen], boven en over hadden ook de betekenis tegen, in strijd met.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

overspel znw. o., mnl. ōverspel, mnd. ōverspil, ōverspel, mhd. ūberspil. Het woord is samengesteld uit over (hier in de zin van ‘te veel, buiten de perken gaand’ zoals in overdaad) + spel in de bet. van ‘coitus’.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

overspel znw. o., mnl. ōverspel o. = mhd. überspil. Teuth. averspil, averspel, mnd. ōverspil, ōverspel o. “overspel”. Spel, spelen werden vroeger vaak gebruikt voor “coïre”.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

overspel o., Mnl. id. + Ndd. id., Oostfri. aferspil met synor. aferhôr: van spel = der minnen spel, naar de Mnl. uitdr.soe speelde boven haren man.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

overspel ‘echtbreuk’ -> Negerhollands overspeel, overspel ‘echtbreuk’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

overspel* echtbreuk 1287 [CG NatBl]

M. De Coster (1999), Woordenboek van Neologismen: 25 jaar taalaanwinsten, Amsterdam

overspel plegen, in de politiek: heulen met de oppositie. → partnerruil*.

Maar op overspel — uitgelokt ‘overspel’, vond Lubbers vrijdag — staat in de Nederlandse politiek geen vaststaande sanctie. Of een kabinet valt, hangt af van het belang dat de beide regeringspartijen hebben bij verkiezingen. (De Volkskrant, 23/01/93)
Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut