Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

overscharig - (overtollig)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

overscharig* [overtollig] {1598} van over + schaar3 [aandeel in de markgrond], dus vee dat men heeft boven het aantal dat men op de mark mag laten grazen.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

overscharig bnw. ‘overschietend, overtollig’, mnd. ōverschērich ‘overschietend, overtollig’, westfri. overschierig ‘overschietend’. — Men moet uitgaan van het woord schaar 1 in de bet. ‘aandeel in de gemene weide’ en dan betekent het dus ‘vee, dat men boven zijn schaar bezit’. — Voor de bet. ‘meer dan drie jaar oud’ zie: scharig.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

overscharig (overschietend, overtollig). = westfri. overschierig “overschietend”, mnd. ōverschêrich “id., overtollig’’. Oorspr. van het vee gebruikt, dat men boven zijn schaar [aandeel in een gemeene weide] heeft. Zie schaar I. Overscharig “meer dan 3jaar oud” bestaat uit over + scharig.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

overscharig bijv.(overtollig), van schaar met de bet. aandeel in een gemeene weide.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

F. Debrabandere (2007), Zeeuws etymologisch woordenboek: de herkomst van de Zeeuwse woorden, Amsterdam

overscharig bn.: boventallig, overtallig, boven het geraamde aantal, overschietend. Afl. met over van schaar. Dat is hetzelfde woord als Mnl. schare ‘legerafdeling, schaar, troep, bende, hoop, gezelschap’, Ohd. scara, D. Schar ‘afdeling’, Mnd. schare ‘troep’ < Germ. *skarô-. Op dezelfde grondvorm gaat Mnl. schare terug ‘aandeel aan de mark’, d.w.z. ‘stuk grond dat voldoende was voor de voeding van een dier’. De oorspronkelijke betekenis is dus ‘het afgescheidene’, vandaar ‘deel’ en dat blijkt ook uit Oe. scearu ‘aandeel, deel’, E. share ‘(aan)deel, part’.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal