Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

orenmaffia - (alternatieve genezers die ziekte als een geestelijke kwestie zien)

Thematische woordenboeken

M. De Coster (2007), Groot scheldwoordenboek: van apenkont tot zweefteef, Antwerpen

orenmaffia: groep therapeuten die ziekte niet zozeer als een lichamelijke, dan wel als een geestelijke kwestie zien; ziekte en genezing zit volgens hen tussen de oren. De term werd in 1992 gelanceerd door publiciste Karin Spaink, die in het dat jaar verschenen boek ‘Het strafbare lichaam’ haar ziektebeeld (multiple sclerose) schetste, en tegelijkertijd een groot aantal boeken bekritiseerde uit het wereldje van de new age. Auteurs als Louise Hay (‘Je kunt je leven helen’), Thorwald Dethlefsen en Rüdiger Dahlke (‘De zin van ziek zijn’) en Joseph Murphy (‘De kracht in jezelf’) werden door Spaink onder de noemer orenmaffia gerangschikt. In de jaren twintig werden MS-patiënten nog beschouwd als geesteszieken, querulanten of mensen met een al te levendige fantasie.

Een getergd aanhanger van de orenmaffia, wiens ingezonden brieven door de redactie van de Volkskrant werden geweigerd, steekt mij schuimbekkend een dolk in de rug (een gastrol van Hans Galesloot). Ik word gevonden door Irene Meyer, die mij allerijl te MCW aflevert. Dokter Victor Brouwer schrikt van de agressie van de orenmaffia en raakt daardoor gelukkig vatbaar voor tegenargumenten. (Karin Spaink in XL, mei 1992)
En wat betreft de ‘orenmaffia’, de new age-genezers: ik vind hun opvattingen wanstaltig. (Nieuwe Revu, 14/03/1999)
Dateringen of neologismen

Nicoline van der Sijs (2015-heden), Jaarwoordenzoeker ‘Een woord uit elk jaar 1800-heden’, zie ook bij Onze Taal

kwakdenken [manier van denken] (1992). Kwakdenken, een ‘afkeurende benaming voor de denktrant dat ziekte een gevolg is van psychische gebreken’, wordt in 1992 gemunt door schrijfster Karin Spaink (1957). Zij merkt dat sommige artsen en veel kwakzalvers de schuld van lichamelijke ziekten bij de patiënt leggen. Deze groep hulpverleners bestempelt ze met de term orenmaffia, omdat volgens hen de kwaal ‘tussen de oren’ zou zitten.

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

orenmaffia alternatieve genezers die ziekte als een geestelijke kwestie zien 1992 [De Coster 1999]

M. De Coster (1999), Woordenboek van Neologismen: 25 jaar taalaanwinsten, Amsterdam

orenmaffia, pejoratieve slangaanduiding voor een groep therapeuten die ziekte niet zozeer als een lichamelijke, dan wel als een geestelijke kwestie zien; ziekte en genezing zit volgens hen tussen de oren*. De term werd in 1992 gelanceerd door publiciste Karin Spaink, die in het dat jaar verschenen boek Het strafbare lichaam haar ziektebeeld (multiple sclerose) schetste, en tegelijkertijd een groot aantal boeken bekritiseerde uit het wereldje van de new* age. Auteurs als Louise Hay (Je kunt je leven helen), Thorwald Dethlefsen en Rüdiger Dahlke (De zin van ziek zijn) en Joseph Murphy (De kracht in jezelf) werden door Spaink onder de noemer orenmaffia gerangschikt. In de jaren twintig werden MS-patiënten nog beschouwd als geesteszieken, querulanten of mensen met een al te levendige fantasie.

‘Ziekte zit tussen je oren,’ zo luidt een nieuwe beweging van therapeuten. De ‘orenmaffia’ lijdt aan simplisme en eenzijdigheid. (De Volkskrant, 06/02/92)
Ook de ‘oren-maffia’, die de ziekte met positief denken te lijf wil gaan, zal acte de présence geven, al wijst recent onderzoek uit dat gedragstherapieën en een stimulerende omgeving wel het geestelijke welzijn van patiënten kunnen verbeteren, en daarom soms hun levenskansen, maar dat zij het geleidelijk verdwijnen van afweercellen niet kunnen verdragen. (Het Parool, 09/05/92)
Over samenzweringen gesproken: een liedje als ‘Zou er iets tegen te doen zijn’ lijkt een directe aanval op de zogenaamde oren-mafia... (Oor, 30/05/92)
Er zijn alternatieve geneeskundigen die beweren dat als je maar gezond leeft en denkt, je Aids uit kunt stellen of zelfs nooit hoeft te krijgen. Tegenwoordig wordt dit de ‘orenmafia’ genoemd: alsof ziektes bepaald worden door wat er zich tussen je oren afspeelt. (Nieuwe Revu, 29/06/92)
Voor vrouwen met ME is ‘hysterisering’ van hun ziekte ècht gevaarlijk, dokters beslissen ermee over hun geld en hun leven. Ze dreigen een gemakkelijke prooi te worden van op bezuiniging beluste GMD’ers. Daar is nog eens een ware ‘orenmaffia’ aan het werk. (Opzij, oktober 1992)
Publiciste Karin Spaink heeft ervoor gezorgd dat de ‘orenmaffia’ wat minder snel op zijn woord wordt geloofd. (Trouw, 20/11/92)
Tijdens discussiebijeenkomsten en interviews naar aanleiding van haar vorig jaar verschenen boek ‘Het strafbare lichaam’, een kruistocht tegen wat zij de ‘orenmafia’ noemt (alternatieve genezers die mensen zelf verantwoordelijk houden voor hun ziekte en genezing) is haar vaak gevraagd hoe zij met haar ziekte leeft. (De Volkskrant, 27/11/93)
Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut