Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

opstel - (korte schriftelijke beschouwing, essay)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

opstel zn. ‘korte schriftelijke beschouwing, essay’
Mnl. opstel ‘boosaardig plan’ in Haerlieder upstel was doot te slane Rodulfs van Diephout ‘het was hun opzet om R. te doden’ [1470; MNW]; nnl. ‘korte schriftelijke beschouwing’ in Dit opstel gaf ik aan een' Notaris [1734; WNT hoofd], Lees dit opstelletje eens aandagtig [1784; WNT], i.h.b. opstel ‘essay, schriftelijke beschouwing als stijloefening op school’ [1839; WNT].
Afleiding van opstellen in de betekenissen ‘ondernemen, op touw zetten’ en ‘ontwerpen en op schrift brengen’, zoals in vnnl. de beroerte jegen den prince ... upgestelt bij ... ‘het oproer tegen de prins, op touw gezet door’ [begin 16e eeuw; MNW], De Groot ... stelde ... zekere memorie op [1696; WNT], gevormd uit → op en → stellen.
Het zn. opstel had in het Middelnederlands en het Vroegnieuwnederlands dezelfde betekenis als → opzet. Uit ‘plan, ontwerp’ ontstond later de huidige betekenis.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

opstel ‘behandeling van een onderwerp als steloefening’ -> Papiaments òpstèl ‘behandeling van een onderwerp als steloefening’.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut