Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

onthouden - (niet vergeten)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

onthouden* [niet vergeten] {1236 in de betekenis ‘tegenhouden, bij zich houden, onderhouden, behouden, bewaren’} van ont- in de betekenis ‘scheiding van wat dusver verbonden was’ + houden, dus eig. apart houden; de huidige betekenis komt van de betekenis ‘bewaren’, namelijk in het geheugen bewaren.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

F. Aarts (2017), Etymologisch Dictionairke vaan ’t Mestreechs, Maastricht

oonthawwe (ww.) onthouden; Vreugmiddelnederlands onthouden <1285>.

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

1onthou ww.
1. Iets in gedagte hou of in die geheue bewaar. 2. In die gedagte herroep deur die geheue in te span.
In bet. 1 uit Ndl. onthouden (al Mnl.), 'n afleiding met ont- 'skeiding van wat tot dusver verbonde was' van houden 'hou', dus beteken onthouden oorspr. 'dinge uitmekaar of apart hou of bewaar'. Die huidige bet. 'iets in gedagte hou of in die geheue bewaar' het uit die bet. 'bewaar' ontwikkel. Bet. 2 is 'n leenbetekenis van Eng. remember. Eerste optekening in Afr. in Patriotwoordeboek (1902).

2onthou ww.
1. Jouself weerhou daarvan om iets te doen. 2. Nie gee nie of terughou.
Uit Ndl. onthouden (al Mnl.), 'n afleiding met ont- 'skeiding van wat tot dusver verbonde was' van houden 'hou'. Eerste optekening in Afr. in Patriotwoordeboek (1902).

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

onthouden ‘niet geven’ -> Negerhollands onthou van ‘niet geven’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

onthouden* niet vergeten 1285 [CG Rijmb.]

onthouden* niet geven 1429 [MNW]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut