Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

omroep - (radio- en televisieorganisatie)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

omroep zn. ‘radio- en televisieorganisatie’
Nnl. Wij hebben ons tot dusver beholpen met: rondzenddienst. ... Zou “omroep” ons misschien kunnen dienen om het meer algemeene begrip aan te geven? [1922; Corver].
Neologisme, in 1922 geïntroduceerd door de invloedrijke radiopionier Jan Corver (1878-1956) in zijn maandblad voor zendamateurs Radio-Nieuws, als alternatief voor de tot dan toe gebruikelijke, maar volgens Corver ongeschikte samenstelling rondzenddienst. Hij baseerde zijn voorstel op de naam van het historische beroep van omroeper ‘bekendmaker van gemeentelijke berichten’ [1612; WNT vaatsch], afleiding van omroepen < mnl. ommeroepen ‘openbaar bekendmaken’ [1400-88; MNW], gevormd uit → om en → roepen in de Middelnederlandse betekenis ‘verkondigen, bekendmaken’.
Het zn. omroep bestond eerder al in de betekenis ‘het omroepen; openbare bekendmaking’, zoals in mnl. Daer is een ommeroep ghedaen [1481; MNW].
Lit.: J. Corver (1922), ‘De omroeper’, in: Radio-Nieuws; orgaan van de Nederlandse vereeniging voor radio-telegrafie 7 (1 juli), 197-201

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

2omroep s.nw.
Uitsaaidiens.
Afleiding van omroep (1omroep).

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

omroep ‘het radio- en later televisiebedrijf als geheel’ -> Fries omrop ‘het radio- en later televisiebedrijf als geheel’.

Dateringen of neologismen

Nicoline van der Sijs (2015-heden), Jaarwoordenzoeker ‘Een woord uit elk jaar 1800-heden’, zie ook bij Onze Taal

omroep [het radio- en later televisiebedrijf als geheel] (1922). Het woord omroep wordt in 1922 gemunt door J. Corver, hoofdredacteur van het tijdschrift Radio-nieuws.

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

omroep* het radio- en later televisiebedrijf als geheel 1922 [Van der Horst in De Standaard 2/10/98]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut