Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

officieel - (ambtelijk, erkend door het bevoegd gezag)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

officieel bn. ‘ambtelijk, erkend door het bevoegd gezag’
Nnl. officieel ‘uitgaande van het bevoegd gezag’ [1816; WNT Aanv.].
Ontleend aan Frans officiel ‘wat uitgaat van de bevoegde autoriteiten’ [1778; TLF], ontleend aan Engels official ‘id.’ [1791; OED], eerder al ‘betrekking hebbend op een ambt; een ambt of een taak vervullend’ [15e eeuw; OED], ontleend aan Latijn officiālis ‘betrekking hebben op een ambt, ambts-’, afleiding van officium ‘ambt; plicht; taak’. Dit Latijnse woord is een samentrekking van Vroeglatijn opificium ‘werk’, dat is afgeleid van opifex ‘bouwer, vervaardiger’, gevormd uit opus ‘arbeid, verrichting’, zie → opera, en facere ‘handelen, maken’ (verwant met → doen).

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

officieel [ambtelijk] {1824} < frans officiel < latijn officialis [m.b.t. een dienst] (vgl. office).

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

officiëel bnw. eerst laat-nnl. < fra. officiel < lat. officialis ‘wat tot het officium of ‘ambt’ behoort’.

C.B. van Haeringen (1936), Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Supplement, Den Haag

† officieel bnw. Laat-nnl. uit fr. officiel ( < lat. officiâlis), dat in veel talen is ontleend. Nog jongere ontlening is wsch. † officieus bnw. uit fr. officieux (< lat. officiôsus).

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

officieel (Frans officiel)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

officieel ‘ambtelijk’ -> Indonesisch ofisiil, opisil ‘ambtelijk, formeel’; Javaans opisiyil ‘ambtelijk; definitief’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

officieel ambtelijk 1816 [Aanv WNT] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut