Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

ode - (lofdicht, lyrisch gedicht)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

ode zn. ‘lofdicht, lyrisch gedicht’
Vnnl. ode ‘eerdicht’ [1650; Hofman].
Ontleend aan Frans ode ‘lyrisch gedicht dat werd gezongen of muzikaal begeleid’ [1488; TLF], dat via Laatlatijn ōdē ‘ode, lied’ is ontleend aan Grieks ōidḗ ‘lied, lyrisch gedicht’, een samentrekking van aoidḗ ‘lied’ en afgeleid van het werkwoord aeídein ‘zingen’. Zie ook → melodie.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

ode [lyrisch gedicht] {1650} < frans ode < latijn odē, oda [lyrisch gedicht (met name van Horatius), psalm, gezang (van vogel)] < grieks ōidè [gezang, gedicht, lied], samengetrokken uit aoidè [het zingen, gezang, lied], van aeidein [zingen].

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

F. Aarts (2017), Etymologisch Dictionairke vaan ’t Mestreechs, Maastricht

ood (zn.) ode, lofdicht; Nuinederlands ode <1650> < Frans ode.

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

ode s.nw.
1. Gedig met edele gedagtes wat iemand of iets prys. 2. Musiekkomposisie met 'n vrye vorm.
Uit Ndl. ode (1650 in bet. 1).

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

ode (Frans ode)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

ode ‘lyrisch gedicht’ -> Indonesisch ode ‘lyrisch gedicht’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

ode lyrisch gedicht 1650 [MEY] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut