Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

och - (tussenwerpsel)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

och tw. als uiting van smart, verwondering, verlangen e.d.
Mnl. och amen, ..., ic hebbe al verloren, God, here [1300-50; MNW-R].
Nevenvorm van → ach.
Mnd. och; mhd. och.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

och* [tussenwerpsel] {1265-1270} middelnederduits, middelhoogduits och, is mogelijk ontstaan uit ach.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

och tussenw., mnl. och, mnd. mhd. och staat naast ach, waaruit het ten dele ontstaan kan zijn, niet alleen door invloed van de gutturaal, maar ook om de expressieve donkere kleur van de o.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

och tusschenw., mnl. och. = mhd., mnd. och. Dgl. interjecties ook in andere taalfamilies. Vgl. ach. Dial. kan och ook uit ach ontstaan zijn: vgl. brocht = bracht e.dgl.

C.B. van Haeringen (1936), Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Supplement, Den Haag

och, kan zeer wel hier en daar uit ach zijn ontstaan: dergelijke klanknuanceringen zijn bij interjecties niet vreemd en ook kan de -ch invloed hebben gehad. Voor dial. brocht = bracht zie echter achterdocht Suppl.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

och tuss., + Fri. id.: verdoffing van ach.

Thematische woordenboeken

P.G.J. van Sterkenburg (2001), Vloeken. Een cultuurbepaalde reactie op woede, irritatie en frustratie, 2e druk, Den Haag

och. Wordt vaak gebruikt als versterking met andere uitroepen. Ik noem een paar voorbeelden: och God, och God och God; och gottekes; och gottenhere; och gut; och heer; och here mijn tijd; och heeren.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

och* tussenwerpsel: uitroep van verdriet of medelijden 1265-1270 [CG Lut.K]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal