noot 1 zn. ‘aantekening bij een tekst; toonteken; toon’
Mnl. note ‘schriftteken, aantekening’ [1240; Bern.], note ‘gezongen of gespeelde noot’ in die noten clommen ... te hemele wert ‘de noten stegen hemelwaarts’ [1265-70; VMNW], ‘muzieknoot’ in alle noten van musiken consi singhen [1287; CG II], ‘aantekening’ in die note in boke maect ‘die aantekeningen maakt in boeken’ [ca. 1483; MNW].
Ontleend, al dan niet via Frans note ‘noot, teken, aantekening’ [1155; Rey], aan Latijn nota ‘teken, aantekening, kenteken’, zie → nota.
De betekenissen ‘notitie’ en ‘muzieknoot’ hebben beide aanleiding gegeven tot een aantal doorzichtige samenstellingen, zoals notenbalk ‘de lijnen waarop de muzieknoten worden genoteerd’ [1839; WNT wachter], notenschrift ‘muziekschrift’ [1855; WNT toonkunde], en notenapparaat ‘geheel van noten bij een tekst’ [1963; WNT Aanv. noot II].

noot s.nw.
1. Teken waarmee toonhoogte en toonwaarde aangedui word. 2. Gedrukte papier wat as geld gebruik word. 3. Aantekening.
Uit Ndl. noot (al Mnl.).

noot aantekening 1240 [Bern.] <Frans

noot muzieknoot 1287 [CG NatBl] <Frans

noot¹ [muziekteken] {note, noot [aantekening, muzieknoot] 1201-1250} < frans note [idem] < latijn nota [(ken)teken, letterteken, stenografisch teken, muzieknoot] (vgl. noteren).

II. noot: op noten, (muziek genoteerd in) notenschrift. Elke dag moest ik oefenen op noten. Mijn vader zei dat wie niet op noten kan spelen geen muzikant is (BN 121: 51; 1980). - Zie ook: do-re-mi*.

noot 2 ‘zangnoot, aantekening’, znw. v., mnl. nōte < fra. note of rechtstreeks < lat. nota.

noot II (zangnoot en aanteekening), mnl. note v. in beide nnl. bett. Uit lat. nota of fr. note. Ook in ’t Mhd. en elders ontleend.

noot 1 v. (aanmerking), Mnl. note, uit Lat. notam (-a) = kenteeken, met notare = teekenen, bij nomen = naam: (z.d.w.).

noot 2 v. (muzieknoot), Mnl. note: hetz. w. als noot 1.

1649. Hij heeft veel noten op zijn zang.

‘Dit zegt men van een grillig en moeyelijk hoofd, dat veel beslag en omslag maakt. 't Is ontleent van de nooten der zangkunst, die op zommige deunen wel zeer veele zyn’ (Tuinman I, 259). De eig. bet. is dus: zijn zang, zijne partij heeft veel noten; hij heeft heel wat te zingen, en vandaar: hij heeft veel pretenties of ook veel praats. Vgl. Campen, 113: hy heft voel nooten op synen sanck; Goedthals, 115: een onledigh wyf, en legghende hinne, hebben vele cakelens aen; vele noten op huerliederen sangh, la plus douce neuf fois le iour faut qu'elle se courrouce; zie verder Van Moerk. 539; C. Wildsch. III, 146; V, 267; Ndl. Wdb. XI, 298; IX, 2149; Onderm. 28; Afrik. hy het baie note op sy sang; enz. Ook in Zuid-Nederland is deze uitdrukking bekend; zie Schuermans, 415 b; Antw. Idiot. 862; Waasch Idiot. 461: veel noten op zijnen zang hebben, frank spreken, zich veel te verstaan geven. In het Haspengouwsch zegt men hiervoor: veel liekens in zijnen buik hebben; veel krollen in zijnen steert hebben (Rutten, 42; 132); en in Limburg, volgens Welters, 93: hij heeft veel duiven op zijn dak; in het Friesch: hy het in bulte (of in hopen) noaten op 'e sang; op Goeree en Overflakkee: veel peen in den hutspot hebben; hi heit altied een pisje of een kakje.

Noot (aanteekening) van ’t Lat. nota = kenteeken, van ’t adj. notus = bekend.

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.