Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

noga - (lekkernij)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

noga zn. ‘lekkernij’
Nnl. nougat, noga ‘lekkernij gemaakt van noten, suiker en eiwit’ in een gebak dat wij gewoonlijk noga noemen [1844; WNT], harde nougat [1885; Groene Amsterdammer].
Ontleend aan Frans nougat ‘zekere lekkernij’ [1750; TLF], eerder al nouga [1694; TLF] en noga ‘id.’ [1595; TLF], zelf ontleend aan Provençaals nougat ‘baksel met amandelen en honing’ [17e eeuw; TLF], afleiding van nouga, ouder noga ‘noot’ < vulgair Latijn *nuca, klassiek Latijn nux (genitief nucis) ‘noot’, verwant met → noot 2.
WNT noemt de mogelijkheid dat noga is ontleend via het Duits, gezien de klemtoon die in het Nederlands evenals in het Duits op de eerste lettergreep valt. Dit lijkt onwaarschijnlijk, gezien het feit dat de Provence en met name de plaats Montélimar als de bakermat van de noga geldt; verschuiving van de klemtoon in een Frans leenwoord van de laatste lettergreep naar de eerste is een verschijnsel dat in het Nederlands zeer regelmatig voorkomt, en dat zich ook heeft voorgedaan in Engels nougat.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

noga [een lekkernij] {1860-1875} < frans nougat < provençaals nougat, oudprovençaals nogat, teruggaand op latijn nux (2e nv. nucis) [noot].

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

noga znw. m. sedert de 19de eeuw uit fra. nougat ‘notenkoekje’ (sedert de 18de eeuw) < prov. nogal, afl. van noga ‘noot’.

C.B. van Haeringen (1936), Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Supplement, Den Haag

† noga znw., sedert de 19e eeuw. Uit fr. nougat, een afl. van de rom. voortzetting van lat. nux ‘noot’; voor het on-franse accent vgl. lila.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

noga s.nw.
Lekkergoed met neute en vrugte.
Uit Ndl. noga (1860 - 1875).
Ndl. noga uit Fr. nougat wat verband hou met Latyn nux (genitief nucis) 'neut'.
Vgl. nougat.

nougat s.nw.
Noga.
Uit Eng. nougat (1827).
Eng. nougat uit Fr. nougat wat verband hou met Latyn nux (genitief nucis) 'neut'.
Vgl. noga.

S.P.E. Boshoff en G.S. Nienaber (1967), Afrikaanse etimologieë, Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

noga: amandellekkergoed; Ndl. noga (sedert 19e eeu), Eng. nougat, Fr. nougat uit Prov. nougat, verb. m. Lat. nux (gen. nucis), “neut”.

N. van der Sijs (bezorger) (2003), Uit Oost en West. Verklaring van 1000 woorden uit Nederlands-Indië van P.J. Veth (1889), met aanvullingen van H. Kern en F.P.H. Prick van Wely (1910), Amsterdam. Gebaseerd op: Uit Oost en West. Verklaring van eenige uitheemsche woorden van P.J. Veth uit 1889, recensie van het werk van Veth door H. Kern in De Indische Gids van 1889, en ‘Etymologisch aanhangsel’ (p. 297-350) uit het Viertalig aanvullend Hulpwoordenboek voor Groot-Nederland van Prick van Wely uit 1910

noga [lekkernij]. Van het Franse nougat, dat uit het Provençaals is overgenomen en met het Spaanse nogada te herleiden is tot het Latijnse nux ‘noot’. [P]

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

noga (Frans nougat)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

noga ‘lekkernij’ -> Indonesisch nogat ‘lekkernij’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

noga een lekkernij 1860-1875 [WNT] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut