Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

modern - (van de huidige tijd, hedendaags)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

modern bn. ‘van de huidige tijd, hedendaags’
Mnl. moderne [15e eeuw; Stall.]; vnnl. excellent poëte moderne ‘excellent hedendaags dichter’ [1555; WNT wijlen II], so modern als antijck ‘zowel modern als klassiek’ [1617; WNT]; nnl. moderne talen (tegenover klassieke talen) [1815; WNT lector].
Via Frans moderne ‘hedendaags’ [voor 1455; TLF] ontleend aan Laatlatijn modernus ‘nieuw, hedendaags’, dat afgeleid is van het bw. modo ‘zojuist, op dit moment’, eigenlijk de ablatief van modus ‘maat, wijze’, zie → mode.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

modern [tot de nieuwere tijd behorend] {1618} < frans moderne < laat-latijn modernus [modern, nieuw], van modo [zoëven, kortgeleden], van modus (vgl. mode).

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

modern bnw., sedert het begin der 17de eeuw < fra. moderne < lat. modernus ‘nieuw’.

C.B. van Haeringen (1936), Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Supplement, Den Haag

† modern bnw., sedert begin 17e eeuw. Uit fr. moderne, dat in veel talen is ontleend.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

modern (Frans moderne)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

modern ‘tot de nieuwere tijd behorend’ -> Indonesisch modéren ‘tot de nieuwere tijd behorend, up-to-date’; Jakartaans-Maleis módéren, modèren ‘het nieuwste’; Makassaars môdereng ‘tot de nieuwe tijd behorend’; Menadonees modèren ‘tot de nieuwere tijd behorend’; Minangkabaus moderen ‘tot de nieuwere tijd behorend’; Papiaments † modern ‘tot de nieuwere tijd behorend’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

modern tot de nieuwere tijd behorend 1617 [WNT] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut