Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

milieu - (kring waarin iemand verkeert; leefklimaat)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

milieu zn. ‘kring waarin iemand verkeert; leefklimaat’
Nnl. milieu ‘maatschappelijke omstandigheden, sociale omgeving’ in de toestand uit het “milieu” verklaren [1888; WNT Aanv.], een milieu van luxe [1897; WNT Aanv.], milieu ‘natuurlijke leefomstandigheden van dieren en planten’ [1937; Winkler Prins], ‘schei- of natuurkundige omgeving’ in een zuur milieu [1947; WNT Aanv.], ‘geheel van natuurlijke en historisch gegroeide leefomstandigheden op aarde’ in deze diepe ingreep in het milieu [1972; WNT Aanv.].
Ontleend aan Frans milieu ‘kringen en omstandigheden waarin iemand verkeert’ [1846; TLF], ‘leefomgeving’ [1809; TLF], eerder al ‘fysieke omstandigheden’ [1639; TLF], veel eerder al onder meer ‘plaats in het midden’ [1130; TLF]. Frans milieu is gevormd uit mi- ‘middel-, midden-’, en lieu ‘plaats’; hierin is mi- ontwikkeld uit Latijn medium ‘middel, midden’, zie → medium; en lieu < Oudfrans leu, loc uit Latijn locus ‘plaats’, zie → locatie.
De herkomst van de betekenis ‘leefklimaat van mens, dier en plant’ is onbekend: deze komt ook voor in het Frans en in de Skandinavische talen, en bij Duits Umwelt ‘milieu’, letterlijk ‘omgeving’. In de jaren 1970 werden er vele samenstellingen gevormd, zoals milieubeheer, milieubewust, milieuvervuiling, milieuvriendelijk (WNT Aanv.).

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

milieu [omgeving] {1926-1950} < frans milieu [midden, middelpunt, onderwereld], dus niet precies met onze betekenis, van mi- [midden-] < latijn medius [idem] + frans lieu [plaats] < latijn locus (vgl. lokatie), dus een in het midden gelegen plaats.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

milieu (Frans milieu)
Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

milieu omgeving 1888 [Aanv WNT] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut