Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

mij - (voornaamwoord)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

mij vnw. 1e pers. ev.
Onl. mi ‘mij’ (datief en accustief) in uue sal leidon mi ‘wie zal mij leiden’, angegin mi ‘tegen mij’, Ginathi mi ‘wees mij genadig’ [alle 10e eeuw; W.Ps.]; mnl. mi ‘id.’; vnnl. mij, in onbeklemtoonde positie ook wel me, zoals in zo steictme ‘zo steekt mij’ [1527-40; MNW].
Os. (datief en accusatief), zelden mik (accusatief) (mnd. , mi); ohd. mir (datief), mih (accusatief) (nhd. mir, mich); ofri. mi (nfri. my); oe. me (ne. me); on. mér (datief), mik (accusatief) (nzw. mig); got. mis (datief), mik (accusatief); < pgm. *me-z, *me-k. In de Noordzee-Germaanse talen wordt van oudsher al weinig of geen onderscheid gemaakt tussen datief- en accusatiefvormen.
De datief is verwant met: Latijn mihī; Grieks emoĩ, moi; Sanskrit máhya(m); Litouws mán; Oudkerkslavisch mĭně (Tsjechisch mně); Hittitisch ammuk; < pie. *h1meǵhio, *h1mei, hoewel de precieze formele verhoudingen niet altijd even duidelijk zijn; ook de herkomst van de uitgang pgm. *-z is onduidelijk.
De accusatief is verwant met: Grieks emé, me; Sanskrit , mām; Avestisch mąm; Litouws manè; Oudkerkslavisch mene, ; Armeens im-; Albanees muae; Hittitisch ammug; < pie. *h1me-. De uitgang pgm. *-k ontstond wrsch. onder invloed van de nominatief, zie → ik.
Lit.: R.S.P. Beekes (1989), ‘The PIE words for “name” and “me”’, in: Die Sprache 33, 1-12

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

mijn1* [bez. vnw.] {oudnederlands mīn 901-1000, middelnederlands mijn} oudsaksisch, oudhoogduits, oudfries, oudengels mīn, oudnoors minn, gotisch meins; uit de 2e nv. van ik: mijns, van dezelfde i.-e. stam als mij, pers. vnw.: middelnederlands, oudnederlands, oudsaksisch, oudfries mi, oudhoogduits mir, naast mih, oudengels me, oudnoors mēr, naast mik, gotisch mis, naast mik; buiten het germ. latijn meus, oudpruisisch mais, oudkerkslavisch mojĭ, hettitisch -miš [mijn], latijn me (4e nv.), grieks me, oudiers [ik], oudperzisch, oudindisch mām [mij].

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

mijn 2 bez. vnw. mnl. mijn, onfrank. os. ohd. ofri. oe. mīn, on. mī̌nn, got. meins < germ. *mīna-, dat gevormd is van *mī < idg. *mei, locatief van de stam *me, die ook voorkomt in de verbogen vormen van het pers. vnw. ik, zoals mij, me, mnl. mi, onfrank. mi, os. ofri. mi, ohd. mir, oe. me, on. mer, got. mis. — lat. meus, osl. mojĭ, opr. mais ‘mijn’. Voor de stam *me vgl. nog gr. emé-ge = os. mik, ohd. mih, oe. mec, on. got. mik. — Zie ook: mijnen.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

mij voorn.w., dat. van ik, Mnl. mi, Onfra. dat. en acc. mi + Ohd. mir (Mhd. en Nhd. id.), Ags. (Eng. me), Ofri. mi, On. mér, Go. mis + Skr. Zd. ma, Arm. mek’, Gr. me, Lat. me, Oier. me, Osl. me: deze alle acc.; mij doet ook dienst als acc., deze echter was Os. mik, Go. id., Ohd. mih, Nhd. mich.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

mij ‘persoonlijk voornaamwoord’ -> Chinees-Maleis mèy ‘persoonlijk voornaamwoord’; Negerhollands mi(e) ‘ik, mij, mijn’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

mij* persoonlijk voornaamwoord 0901-1000 [WPs]

Overige werken

Julius Pokorny (1959), Indogermanisches Etymologisches Wörterbuch, Bern.

me-1 oblique Form des Pers.-Pron. der 1. Sg., Nom. Sg. eg̑(h)om ‘ich’ (S. 291)

Gen. betont *me-me ‘von mir, meiner’ in ai. máma; dissimil. *me-ne in av. mana, apers. manā; cymr. fyn, Bret. ma, Vannes me (als Possessiv); ksl. mene, lit. manè; anders dissimil. *eme in arm. im, gr. hom. ἐμεῖο, usw.;
Dat. betont me-g̑hi ‘mir’ in ai. máhy-a(m), lat. mihi, umbr. mehe; arm. inj aus *emeg̑h-; enklit. moi (auch als Gen.) in ai. mḗ, me, av. me, gthav. moi; gr. μοι; air. infig. und suffig. Pron. -m-; alit. mi, apr. maiy; hitt. -mi;
Akk. mē̆ in ai. av. (enklit.), arm. is (*eme-ge?), lat. mē(d), gr. ἐμέ, με; air. me-sse, mé (‘ich’), infig. und suffig. Pron. -m- (cymr. mi ‘ich’ mit i nach ti ‘du’); mē-m in ai. betont mā́m, av. mąm, alb. mua, mue, apr. mien, aksl. mę; mit -ge erweit. gr. ἐμέ-γε, ven. meχo, got. mik ‘mich’, usw., hitt. am-mu-uk (аmuk) ‘mich, mir’ (oben S. 291), enklit. -mu;
Ablativ mē-d in ai. mát, av. mat̰, lat. mē(d);
Lokativ moi in ai. ;
Possessiv mo- in ai. ma, av. ma m. n., f., arm. im, gr. ἐμός, alb. im (Artikel i + em);-mo-i̯o- in abg. moj, apr. mais, f. maia; me-i̯o- in lat. meus, hitt. mi-iš (mes); sekundär got. meins, ahd. usw. mīn (*mei-no-); lit. manas, toch. А В ñi (*mäñi).

WP. II 236, WH. II 84 f., Schwyzer Gr. Gr. 1, 599 ff.

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal