Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

memorie - (geheugen)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

memorie [geheugen] {1290} < oudfrans memorie < latijn memoria [geheugen, herinnering, mondeling of schriftelijk bericht], van memor [gedachtig, indachtig] (vgl. memorabel).

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

memorie znw. v. mnl. memorie ‘geheugen; denkvermogen; herinnering; vermelding; zielmis’ < lat. memoria (deels ook van ofra. memorie, nfra. mémoire).

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

memorie znw., reeds mnl. met ruime bet.-sfeer. Uit lat. memoria, deels wellicht via ofr. memorie (fr. mémoire).

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

F. Aarts (2017), Etymologisch Dictionairke vaan ’t Mestreechs, Maastricht

memorie (zn.) geheugen; Vreugmiddelnederlands memorie <1290> < Latien memoria.

F. Debrabandere (2011), Limburgs etymologisch woordenboek: de herkomst van de woorden uit beide Limburgen, Zwolle

bemorrege, zn.: herinnering, bewustzijn. Met wisseling van de bilabialen m/b en j/g uit memorje < Mnl. memorie < Lat. memoria ‘geheugen’.

A.A. Weijnen (2003), Etymologisch dialectwoordenboek, Den Haag

bemorrege herinnering, bewustzijn (Noordoost-Luik). = nl., mnl. memorie « lat. memoria ‘herinnering’, deels ook uit ofra. memorie (= fra. mémoire).
Welter par. 239.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

memorie (Latijn memoria)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

memorie ‘beschouwing, verhandeling’ -> Indonesisch mémori ‘beschouwing, verhandeling; samenvatting van de hoofdpunten (rechtszaak)’.

memorie ‘geheugen’ -> Duits dialect † Fermaorri ‘verstand, bezinning, bewustzijn, leven’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

memorie geheugen 1290 [CG II1 En.Codex] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal