Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

membraan - (vlies, dunne huid)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

membraan zn. ‘vlies, dunne huid’
Vnnl. eerst in de Latijnse vorm membrana alleen in de betekenis ‘middenrif’ in een membrana midden inde dieren [1552; WNT], dan ook membrane, membraan ‘vlies om een orgaan’ in een velleken oft membrane [1568; WNT vochtigheid], de membranen der hersenen ‘de hersenvliezen’ [1595; WNT trepaan]; nnl. membraan, ‘vlies of plaatje dat trillingen opneemt en/of overbrengt’ in de beweging van de membraan in de hoortelefoon [1908; WNT telefoon].
Ontleend, deels via Frans membrane ‘vlies in een plant’ [1505; TLF], eerder ook al ‘dunne soepele huid rond organen’ [ca. 1370; TLF] (later ook ‘vlies dat trillingen opneemt of weergeeft’ [1877; TLF]), aan Latijn membrāna ‘dunne huid, vlies, perkament’, een afleiding van membrum ‘lichaamsdeel, lid, deel’.
Latijn membrum (< ouder *mēmsrom) is verwant met: Gotisch mimz ‘vlees’; Grieks mērós ‘dij’; Sanskrit māmsá-s ‘vlees’; Oudkerkslavisch męso ‘vlees’; Oudiers mīr ‘deel, gedeelte’; Armeens mis ‘vlees’; Albanees mish ‘vlees’; Tochaars B misa (mv.) ‘vlees’; < pie. *mēmso-, mē(m)s- ‘vlees’ (IEW 725).

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

membraan [vlies] {membrane 1650} < frans membrane < latijn membrana [dunne huid, vlies], van membra [leden], mv. van membrum, dus eig. ‘dat wat de leden bedekt’.

Thematische woordenboeken

P.H. van Laer (1949), Vreemde woorden in de natuurkunde, Groningen/Batavia.

Membraan (Lat. membrána = dunne huid, vlies). Vlies.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

membraan ‘vlies’ -> Indonesisch mémbran ‘vlies’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

membraan vlies 1604 [WNT uitsijpen] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut