Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

mauwen - (geluid van katten maken)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

m(i)auwen ww. ‘geluid van katten maken’
Mnl. alsi pipet blaset ende mauwet ‘als hij piept, blaast en miauwt’ (overdrachtelijk voor ‘kwaadspreken’) [1287; VMNW], Muset wel maer en mauwet niet ‘vang wel muizen maar miauw niet’ (= ‘gebruik je mond om te eten, maar niet om kwaad te spreken’) [ca. 1410; MNW musen]; vnnl. Hier en daer hoorde men ... een kat miaeuwen [1657; WNT].
Klanknabootsend woord.
Mhd. māwen (nhd. mauen, miauen); me. mew (ne. mew, miaow, meow); nno. mjaue.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

mauwen* [geluid van kat voortbrengen] {ma(e)uwen 1287} klanknabootsende vorming.

miauwen* [geluid van kat voortbrengen] {1669} evenals het veel oudere mauwen klanknabootsende vorming.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

miauwen, mauwen ww., mnl. mauwen, vgl. mhd. māwen (nhd. mauen, miauen), een klanknabootsend woord evenals fra. miauler.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

miauwen, miaauwen ww. Naast mauwen, mnl. (o.a. Maerlant) mauwen. Dgl. onomatopoëtische woorden komen in allerlei talen voor: hd. mauen (mhd. mâwen), miauen, fr. miauler enz. Oudnnl. ook meeuwen.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

mauwen ono.w., Mnl. maeuwen: onomat.; vergel. Hgd. mauen, Eng. to mew, Fr. miauler, Ar. mua.

miauwen ono.w., + Hgd. miauen, Fr. miauler: onomat.; vergel. mauwen.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

miaau ww.
Die hoë, klaende geluid van 'n kat maak.
Uit Eng. miaow (1632) of Ndl. miauwen (1669).
Eng. miaow en Ndl. miauwen is klanknabootsing van die geluid wat 'n kat maak.
D. miauen.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

miauwen, mauwen ‘het natuurlijke geluid van katten maken’ -> Engels † maw ‘het natuurlijke geluid van katten maken’; Papiaments miou ‘het natuurlijke geluid van katten maken’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

mauwen* het natuurlijke geluid van katten maken 1287 [CG NatBl]

miauwen* het natuurlijke geluid van katten maken 1669 [WNT]

Idioomwoordenboeken

F.A. Stoett (1923-1925), Nederlandsche Spreekwoorden, Spreekwijzen, Uitdrukkingen en Gezegden, drie delen, 4e druk, Zutphen

1106. Als de katten muizen, dan mauwen ze niet.

Deze zegswijze wordt gebezigd, om te kennen te geven, dat als menschen (vooral kinderen) eten, ze niet praten, maar stil zijn; vgl. mnl. muset wel maer en mauwet niet, eet met uw mond, maar spreek er geen kwaad mee. Ook in duitsche dial. komt voor wenn de Katte miuset, dann miauet se nit; wenn die Katze frisst, miaut sie nicht; zie Wander II, 1180-1190; Ten Doornk. Koolm. II, 187 a; Van Eijk, II, 48; Harreb. I, 384 b en vgl. Sewel, 501: Hy muist maar hy maauwt niet, he eats but speaks not a word; Halma, 363: Hy muist wel, maar hy meeuwt niet, il mange beaucoup mais parle peu; Joos, 167: Katten die muizen vangen, mauwen niet, d.i. menschen die wèl doen, beroemen zich daar niet over; fri.: as de katten mûzje, miauwe se net (ook van een vrijer, die zijn meisje omhelst).

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut