Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

matrone - (gehuwde vrouw op leeftijd)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

matrone [gehuwde vrouw] {matrone, matroon [dame (op leeftijd)] 1488} < frans matrone < latijn matrona [getrouwde vrouw, huismoeder], van mater [moeder] + de vergrotingsuitgang -one.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

F. Debrabandere (2011), Limburgs etymologisch woordenboek: de herkomst van de woorden uit beide Limburgen, Zwolle

matroon, matrone, zn.: damastbloem, nachtviolier, Hesperis matronalis, Viola matronalis. Matroon < Lat. matronalis ‘moederlijk’.

F. Debrabandere (2002), West-Vlaams etymologisch woordenboek: de herkomst van de West-Vlaamse woorden, Amsterdam

matrote (DB), zn. v.: slonzige vrouw. Augmentatief op -te van matrone. Mnl., Fr. matrone < Lat. matrona. Maar vgl. ook matutte, matjeute (M) ‘slonzig wijf’.

Thematische woordenboeken

M. De Coster (2007), Groot scheldwoordenboek: van apenkont tot zweefteef, Antwerpen

matrone: (veelal dikke) bazige vrouw. Van het Franse woord voor een (deftige) dame op leeftijd.

De eerste was in eene losse, gemakkelijke zomerjapon, schommelend in de welgedane dikte eener kommerlooze matrone… (Frans Netscher, Studie’s naar het naakt model, 1886)
De waardin, een matrone met een varkensgezicht van marsepein en kachelzwart geverfd kapsel, zat moederziel alleen achter de bar. (Joop Waasdorp, De verhalen, 1989)
Voor dikkertjes: zij is wel een matrone, pottetrien, een patapoef. (Agnies Pauw van Wieldrecht: Vin-je dat we een hoed op moeten? Persoonlijke herinneringen aan een bijna vervlogen levensstijl, 2003)
Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

matrone gehuwde vrouw op leeftijd 1488 [MNW] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal