Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

mat - (moe)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

mat5 [moe] {1265-1270} < oudfrans mat [idem] < middeleeuws latijn mattus [overwonnen, neergeslagen], afgeleid van mattum [schaakmat] (vgl. mat4).

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

mat 5 bnw. ‘moe, loom’, mnl. mat ‘machteloos, uitgeput, overwonnen’ < ofra. mat ‘machteloos’, hetzelfde woord als mat 4.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

mat 4 bijv.(moede), Mnl. id., gelijk Hgd. matt en Eng. mate, uit het Rom. : Mlat. mattus (Fr. mat, It. matto, Sp. mate) = overwonnen, neergeslagen, naar de technieke uitdrukking van het schaakspel šāch māt = de koning is dood (Perz. šāch = koning: z. schaakPerz. māt = hij is dood, van Ar. mata + Hebr. moeth = hij stierf).

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

S.P.E. Boshoff en G.S. Nienaber (1967), Afrikaanse etimologieë, Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

mat IV: moeg, uitgeput; Ndl. mat (Mnl. mat) uit Ofr. mat, “magteloos”, wsk. verb. m. mat III.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

mat moe 1265-1270 [CG Lut.K] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut