Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

manometer - (drukmeter)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

manometer zn. ‘drukmeter’
Nnl. mano- en hygrometers ‘druk- en luchtvochtigheidsmeters’ [1751; WNT Aanv.], het gebruik der manometers, om ... de kracht des stooms te leeren kennen [1843; WNT Aanv.].
Ontleend aan Frans manomètre ‘drukmeter’ [1705; TLF], geleerde vorming op basis van Grieks mānós ‘dun, los, zeldzaam’, waarvan een woorddeel mano- ‘gas-, druk-’ werd gevormd, en Frans mètre ‘maat, meetinstrument’, zie → meter 1. De verdere herkomst van Grieks mānós is onzeker.
Manometers worden gebruikt voor het meten van de druk van gassen en vloeistoffen.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

manometer [drukmeter] {1824} < frans manomètre, gevormd van grieks manos [dun gezaaid, ver uiteen] + -meter.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

manometer (van Grieks mano- + -metron)

P.H. van Laer (1949), Vreemde woorden in de natuurkunde, Groningen/Batavia.

Manometer (< Gr. μανός (manós) = dun, ijl, + → -meter). Instrument voor het meten van den druk van gassen; oorspronkelijk alleen gebruikt voor een druk lager (ijler) dan den druk van de atmosfeer; vandaar de naam. Door het gebruik voor alle drukken heeft mano- de betekenis gekregen van druk-.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

manometer drukmeter 1751 [Aanv WNT] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut