Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

maar - (gracht)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

maar3 [gracht] {in de vroegere Zeeuwse plaatsnaam Maris <794>, mare, maer [waterloop] voor 1384} middelnederduits mare, frans mar [meer]; ontleend aan latijn mare of daarmee verwant en dan hetzelfde woord als meer1.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

maar 2 znw. v. ‘gracht, afvoerkanaal’, mnl. maer, māre ‘plas, poel, meer, moeras; wetering’, mnd. oostfri. mare ‘gracht, afwatering’, ofri. mar ‘gracht’, nfri. mar ‘meer’, nhd. dial. (keuls) maar ‘meer’, oe. mere, mœre ‘poel, moeras’. — Zie verder: meer.

Volgens Th. Frings, Germ. Rom. 1932, 157-159 zou dit woord < gallorom. mara v. stammen, dat ook reeds ‘afvoerkanaal’ betekende. Anderzijds neemt men aan, dat fra. mare, dat reeds in de 12de eeuw overgeleverd is, uit het mnl., waarschijnlijker nog reeds uit het frankisch overgenomen is (Valkhoff 188). Er bestaat geen bezwaar maar naast meer als oorspr. germ. woord te beschouwen.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

mare 3 v. (inzakking), Mnl. mare = stilstaand water + Ndd. mar: behoort bij meer 1.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

maar ‘(gewestelijk) gracht’ -> Duits dialect Maar ‘natuurlijke waterloop, sloot’; Frans mare ‘kleine plas water; grote, uitgestrekte hoeveelheid vloeistof’ Frankisch.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

maar gracht 0794 [Künzel] <?

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut