Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

leidsman - (iemand die een ander ergens heenvoert, hem de weg wijst, gids)

Etymologische (standaard)werken

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

leidsman znw. m., mnl. leitsman, mnd. leidesman, lēdesman, mhd. leitesman, heeft als 1ste lid blijkens de verbindings-s een nomen, vgl. ohd. -leita v. ‘leiding’, ofri. lāde, lēde v. ‘bewijsvoering’, oe. lād v. ‘weg, reis; transport; levensonderhoud; leiding’, on. leið v. ‘weg, reis’. — Zie ook: loods.

C.B. van Haeringen (1936), Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Supplement, Den Haag

† leidsman znw., sedert het Mnl. Mhd. Mnd. De verbindings-s wijst erop, dat het eerste lid van nominale oorsprong is = ohd. -leita v. ‘leiding’, ofri. lâde, lêde v. ‘bewijsvoering’, ags. lâd v. ‘weg, reis; transport; levensonderhoud; leiding’ (eng. lode), on. leið v. ‘weg, reis’; een andere samenst. met dit znw. als 1e lid wordt bij loods I genoemd. Mnl. lêde, leide v. ‘waterloop, waterscheiding’ (zuidndl. lei ‘laan’) misschien = ohd. leitî v. ‘ductus’; mogelijk ook zijn hierin twee woorden, waarvan één met ē, samengevallen.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

S.P.E. Boshoff en G.S. Nienaber (1967), Afrikaanse etimologieë, Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

leidsman: aanvoerder, beskermer, by vRieb sonder d as leysman; vgl. Kloe HGA 294.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

leidsman ‘iemand die een ander ergens heenvoert, hem de weg wijst, gids’ -> Negerhollands leidsmans ‘iemand die een ander ergens heenvoert, hem de weg wijst, gids’.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal