Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

kwast - (drank)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

kwast4 [drank] {1893} van engels (lemon) squash, van to squash [verbrijzelen, pletten, uitpersen] (vgl. squash).

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

kwast 4 znw. m. ‘bepaalde drank’ omstreeks 1890 overgenomen < ne. lemon-squash en met een paragogische t vermeerderd.

C.B. van Haeringen (1936), Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Supplement, Den Haag

† kwast II znw. (drank). Sedert het laatste decennium van de 19e eeuw (in 1893 ontstaan volgens Slijper N.T. 11, 229); vervormd uit eng. lemon-squash.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

kwast 4 v. (drank), naar Eng. lemonsquash = uitgeperste citroen (met sodawater).

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

3kwas s.nw.
Vrugtekonsentraat uit die sap van sitrusvrugte berei, gewoonlik met die byvoeging van suiker en ander smaak- of preserveermiddels, en wat met water of sodawater verdun word.
Uit Ndl. kwast (1893).
Vgl. Eng. squash (1894).

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

kwast (van Engels squash)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

kwast ‘drank’ -> Indonesisch kuas, kwas, sekuas ‘drank’; Javaans kuwas ‘drank’; Kupang-Maleis kwas ‘drank’.

Dateringen of neologismen

Nicoline van der Sijs (2015-heden), Jaarwoordenzoeker ‘Een woord uit elk jaar 1800-heden’, zie ook bij Onze Taal

drankwet [wet op de verkoop van alcoholhoudende dranken] (1881). In 1881 wordt een Drankwet uitgevaardigd om het misbruik van sterke drank te beteugelen. Neerlandicus Jan te Winkel constateert in het gedenkboek Eene halve eeuw 1848-1898: “De drankwet (zelf een nieuw woord) van hetzelfde jaar [1881] is oorzaak geworden, dat het woord vergunning eene zeer eigenaardige beteekenis heeft aangenomen, zoodat men het in de oude beteekenis nauwelijks meer durft te gebruiken. Ook in kennelijken staat is sinds dien tijd, zelfs zonder de vroeger noodzakelijke aanvulling, eene nieuwe, algemeen begrepen uitdrukking voor “dronken” geworden. De voorbereiding tot dien staat werd eertijds in het “wijnhuis” gegeven, doch dien naam hoort men tegenwoordig maar zelden meer: hij is verdrongen door de ook reeds bedaagde woorden “tapperij” of “kroeg”. Maar in den laatsten tijd is daarvoor een deftiger naam uitgevonden: proeflokaal, als vertaling van “salle de dégustation”, niet te verwarren met het even jonge woord proefstation. Wie zich aan het proeven in de eerste gelegenheid te buiten gaat, wordt in beschaafde kringen meer en meer alcoholist geheeten. Zijn tegenbeeld is geheelonthouder, de voorstander van melksalons, de verbruiker van het in kogelfleschjes bewaarde spuitwater of van den overouden drank, die onder den Engelschen naam “squash” als iets nieuws zoozeer in de mode is gekomen, dat het woord reeds tot kwast is vernederlandscht.”

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

kwast drank 1893 [Toll.]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut