Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

kwakken - (ploffend vallen, smijten)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

kwakken ww. ‘ploffend vallen, smijten’
Vnnl. quacken ‘wegwerpen, vernietigen’ [1588; Kil.], ‘met een plof of smak vallen’ in dat hy ter aerde quackte ‘dat hij op de grond smakte’ [1642; WNT]; nnl. kwakken ‘met een plof vallen’ in hy kwakte tegens 't dek [1781; WNT], ‘met een plof neersmijten’ in van onzen Lieven Heer in de hel gekwakt [1787; WNT], hij kwakt zijn tabaksdoos op de tafel [1866; WNT].
Klanknabootsing van het geluid van een vallende weke massa.
Oe. cwacian ‘beven’ (ne. quake), cwecc(e)an ‘schudden, doen beven’.
kwak 2 zn. ‘klodder’. Mnl. quac ‘geluid van iets wat neerploft’ in hi ... viel ende gaf enen quac ‘hij viel met een kwak’ [1340-60; MNW-R]; vnnl. quack ‘restje, flodder; week spul’ [1599; Kil.]; nnl. kwak ‘neergegooide hoop, klodder’ in een kwak aardappelen [1836; WNT], een kwak inkt ... gemorst [1910; WNT], meestal als verkleinwoord kwakkie, kwakje ‘klein hoopje, restje’ in zoo'n kwakkie voor de kat [1910; WNT], ‘geloosd sperma’ (NN) [1961; Van Dale], in als jij je kwakkie maar kwijt kan [1984; Van Dale]. Wrsch. is kwak zowel in de betekenis ‘geluid van iets wat neerkwakt’ als in de betekenis ‘iets wat (men) neerkwakt’ afgeleid van het ww. kwakken ‘ploffend vallen, smijten’, al is dat niet in het Middelnederlands geattesteerd.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

kwakken* [hard neersmijten] {1647} klanknabootsend gevormd.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

kwakken ono.w., + Eng. to quack, De. kvœkke: onomat., verwant met kwaken, dat echter alleen van ’t geluid der dieren, terwijl kwakken ook van ’t geluid van vallende of brekende voorwerpen gezegd wordt.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

kwakken* hard neersmijten 1588 [Kil.]

M. De Coster (1999), Woordenboek van Neologismen: 25 jaar taalaanwinsten, Amsterdam

kwakken, een kwak* geven.

Van Poppel reed iedereen reglementair naar huis: hij kwakte niet, hij duwde niet en trok zich niet af. (Nieuwe Revu, 27/05/98)
Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut