Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

kummel - (karwij)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

kummel zn. ‘karwij’
Nnl. kummel ‘karwij’ [1768; WNT], ‘uit kummel bereide likeur’ [1888; Groene Amsterdammer].
Ontleend aan Hoogduits Kümmel ‘karwij’, ontwikkeld uit Oudhoogduits kumil [11e eeuw; Pfeifer], een nevenvorm die door suffixsubstitutie is ontstaan bij oorspr. kumīn [9e eeuw; Pfeifer], hetzelfde woord als → komijn.
Kummel is is het Nederlandse hetzelfde gaan betekenen als → karwij, een woord dat reeds Middelnederlands is. Bij uitbreiding betekent het woord ook ‘uit kummel bereide alcoholische drank’. Het moet niet verward worden met de erop lijkende, maar niet-inheemse → komijn (Duits Kreuzkümmel).

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

kummel [komijn, likeur] {1778 als ‘komijn’; als ‘likeur’ 1901-1925} < hoogduits Kümmel, oudhoogduits kumil, nevenvorm van kumin, oudfrans cumin, comin < latijn cuminum < grieks kuminon [komijn], ontleend aan het semitisch, vgl. hebreeuws kammōn, akkadisch kamūnu (soemerisch verwant gamun) (vgl. komijn).

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

kummel znw. m., in de 19de eeuw < nhd. kümmel. — Zie: komijn.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

kummel znw. Nnl. uit hd. kümmel (zie komijn).

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

kummel s.nw.
1. Komyn of karwy. 2. Saad van kummel (kummel 1) wat as geurmiddel in likeurs en voedsel gebruik word. 3. Likeur wat veral met die saad of olie van kummel (kummel 1) gegeur is.
Uit Ndl. kummel (1778 in bet. 1).
Ndl. kummel uit D. Kümmel.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

kummel (Duits Kümmel)
Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

kummel likeur 1912 [KKU] <Duits

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut