Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

kornet - (blaasinstrument; vaandrig; hoofddeksel)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

kornet1 [vaandrig] {cornet [officier die bij een compagnie ruiterij het vaandel droeg] 1663} < frans cornette [oorspr. het vaandel zelf], van cornet [hoorntje], verkleiningsvorm van cor < latijn cornu [hoorn, vleugel].

kornet2 [muziekinstrument] {cornet 1599} < frans cornet, verkorting van cornet à pistons [klephoorn, kornet], verkleiningsvorm van corne [hoorn (stof, gewei, muziekinstrument)] < latijn cornu [hoorn (van dier, muziekinstrument)] (vgl. kornet1).

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

kornet 1 znw. m. ‘vaandrig’, begin 16de eeuw cornette < fra. cornette ‘vaandrig’, maar oorspr. ‘vaandel van de ruiterij’. Een afl. van cornet ‘horentje’, verkleinwoord van cor ‘hoorn’.

kornet 2 znw. v. ‘vrouwenmuts’, oorspr. met twee uitstekende punten, die ‘horentjes’ genoemd werden, zie kornet 1.

kornet 3 znw. v. ‘kromme blaashoorn’, naar zijn vorm met een hoorn vergeleken, zie kornet 1.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

kornet I (vaandrig), begin 16.eeuw cornette. Uit fr. cornette, oorspr. “ruiterijvaandel”, dan “vaandrig”, waaruit ook nhd. kornett m. “id.”. Fr. cornette komt van cornet “hoorntje” (demin. van cor, lat. cornu “hoorn”), dat ook in allerlei overdr. bett. voorkomt. Hiervan de ndl. instrumentnaam kornet II, Kil. cornet; uit cornette met de bet. “een soort muts” kornet III “id.” (reeds mnl.?).

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

kornet (Frans cornette)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

kornet ‘vaandrig; (Indisch-Nederlands) helper’ -> Zuid-Afrikaans-Engels cornet ‘vaandrig’; Indonesisch kernét ‘hulpchauffeur’; Javaans kernèt, kornèt ‘knechtje, hulp’; Madoerees kērnet, kēnnet, kēnnep ‘hulpje’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

kornet blaasinstrument 1596 [Linschoten 8] <Frans

kornet vaandrig 1663 [Claes (cornet)] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut