Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

koningin - (regerend vorstin)

Etymologische (standaard)werken

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

koningin znw. Sedert het Mnl. Ohd. Mnd., zie koning

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

J. van Donselaar (1989), Woordenboek van het Surinaams-Nederlands, Muiderberg

koningin’ van de uilen (de), zeer grote, wit met grijze nachtvlinder (Thysania agrippina). Koningin van de uilen. De vleugelwijdte van de vlinder die hier is afgebeeld, is 22 cm (Vermeulen 210). - Etym.: Deze vlinder behoort tot de AN ’uilen’ (Noctuidae); ’koningin’ heeft betr. op de uitzonderlijke grootte.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

koningin ‘regerend vorstin’ -> Negerhollands koninginne, kooningin ‘regerend vorstin’; Sranantongo konegen ‘regerend vorstin’.

Dateringen of neologismen

M. De Coster (1999), Woordenboek van Neologismen: 25 jaar taalaanwinsten, Amsterdam

koningin der aarde, de journalistiek. Informele metafoor; sinds eind jaren tachtig.

Ik ben benieuwd wat de koningin der aarde doet als straks blijkt dat de zaken die nu zoveel publiciteit trekken niet waar zijn. (De Volkskrant, 29/08/92)
Maar zij vinden eigenlijk dat zij de gedienstigen zijn van de onderknuppels van de koningin van de aarde. (Trouw, 17/12/93)
Als de taak is van journaille die ‘Koningin der Aarde’ de waarheid te achterhalen, is Middelburg een van haar trouwste dienaars. (Theo Van Gogh: Er gebeurt nooit iets, 1993)
Slechts weinigen realiseren zich dat Blaisse een van die journalisten is die de bijnaam van deze beroepsgroep, ‘Koningin der aarde’, met ere uitdraagt: hij reist van hot naar her, laat zich flink betalen en neemt het ervan. (Nieuwe Revu, 12/07/95)
De Rijksvoorlichtingsdienst had ook al een persconferentie uitgeschreven — om de zoëven benoemde informateur aan de koningin der aarde voor te stellen. (Vrij Nederland, 25/03/95)
Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut