Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

klis - (verwarde verstrikte massa)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

klit zn. ‘verwarde verstrikte massa’
Mnl. clithe ‘klis’ [1240; Bern.], clit ende distel sullen opclimmen ‘klis en distel zullen groeien’ [1477; MNW]; vnnl. klit, overdrachtelijk ‘verwarde verstrikte massa’ in een klit van driehondert mann' ‘een menigte van driehonderd man’ [ca. 1645; WNT], klitte, hayr dat geklit is [1648; WNT].
Klit was oorspr. een synoniem van klis ‘plant met kleverige bloemknoppen (Arctium lappa)’, mnl. clesse [1240; Bern.], vnnl. clisse [ca. 1545; MNW]. De huidige betekenis van klit is ontstaan naar analogie van de vorm van de vruchten.
Os. kleddo, kledda; ohd. kletta (nhd. Klette); oe. clīðe (vne. clithe, clithers), clāte (ne. vero. clotbur); < pgm. *kliþþan-, *kliþþan-, klīþōn-, klaitōn-. Al deze woorden zijn benamingen voor de ‘klis’ of soortgelijke planten. Deze verschillende stamvormen zijn wrsch. door analogiewerking ontstaan uit één paradigma van een ablautende n-stam, vroeg-pgm. nominatief *klīþō, genitief klittaz, uit pie. *gléit-ōn, *glit-n-ós (Kroonen 2008). Mogelijk is de wortel *gleit- een uitbreiding van *glei(H)- ‘kleven’, zie → klei.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

klis* [plantengeslacht, verwarde, samenklevende massa] {clisse, clesse [klis, klit, warklomp, kleiige aarde] 1440; als plantennaam 1543} samenhangend met klit, middelnederlands clit(te), clette, oudsaksisch kletto, ablautend oudengels clate, naast oudhoogduits kletta, kledda, oudsaksisch kleddo, welke vormen afgeleid zijn van de stam van klei.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

klis znw. v., mnl. clisse, clesse v., ‘klis; leem, klei’, Teuth. clesse ‘klis’ zal wel ontstaan zijn uit *kliþþō en behoort dan tot de idg. wt. *gleit (waarvoor zie: klei). — lat. glis (glitis) ‘humus tenax’, glūs (glūtis < idg. *gloito) ‘lijm’, lit. glitùs ‘glad, kleverig’. — Zie ook:klit.

Naast *kliþ stond ook *klið vgl. oe. cliða ‘wondpleister’, cliðe ‘klis’, ohd. kledda, kletta (nhd. klette), os. kleddo m. — Van de wt. *gleibh komen nog de klis-woorden: Kiliaen kleve, klijve (nnl. dial. achterh. klive), os. kliƀa, ohd. kliba, oe. clife. — In Nederl. worden verschillende planten aangeduid met deze naam. Behalve de familie Lappa, ook het tandzaad (Bidens tripartitus) in Groningen en Duiveland, klitten in het Land van Hulst, het kleefkruid (Galium aparine) in Twente, West-Friesland, Utrecht, Zuid-Holl, Zeeuws-Vla., Goeree en Walcheren, klitten in Noord-Brab. en verder de stekelnoot (Xanthium) in Oost-Brab., Oost-Drente, de Graafschap en klitten, kletten in Noord-Limburg.

klit znw. v., mnl. clit, clitte, os. kletto en daarnaast oe. clate (ne. clot-bur), oe. clite ‘hoefblad’, ne. dial. clote, clite, cleat ‘klit’. — Uit idg. wt. *gleid (waarvoor zie: klei), vgl. lett. glìdet ‘slijmerig worden’. — Zie verder: klis.

Een mengvorm van klitte en klisse is klitse naast kletsen (Noord-Limburg, maar ook het Kleefs-Gelderse gebied van het Rijnland), vroeger zeker wel algemener, blijkens de ontlening in de taal van enkele streken ten O. van de Elbe klitze, vgl. Teuchert, Sprachreste 204-5.

Julius Pokorny (1959), Indogermanisches Etymologisches Wörterbuch, Bern.

gel-1 ‘ballen, sich ballen; Gerundetes, Kugeliges’ usw.

Belege für die unerweiterte Wurzelform sind selten und z. T. sehr unsicher:
Ai. gula-ḥ, gulī (Lex.), gulikā ‘Kugel, Ball, Perle’, gúlma- m., n. ‘Geschwulst, Busch’ (zum -ul- vor Kons. s. Wackernagel Ai. Gr. I 30); mit n-Suffix ai. guṇikā (Lex.) ‘Geschwulst’;
gr. redupl. γαγγλίον n. ‘Geschwulst, Überbein’;
lat. galla f. ‘Gallapfel’ als ‘kugeliger Auswuchs’ aus *gel-nā oder *gol-nā; daraus entlehnt ags. gealla, gealloc, nhd. ‘Gallapfel’;
alb. gogëlë ‘Kugel, Ball; Gallapfel’ (*gel-gal-nā);
älter holl. kal ‘Kern in Äpfeln und Birnen’; schwed. dial. kalm ‘Steinhaufen’;
aksl. žьly (žely) ‘Geschwür’, bulg. želka ‘Drüse, Geschwulst’, russ. žolvь, žolvúj, želvak ‘Beule’, čech. žluna, žluva ‘Geschwulst’, klr. žolá ‘Erdnuß, Erdeichel’; poln. gleń, glon ‘Klumpen, Stück Brot’.
A. Gutturalerweiterungen:
gel-g̑-:
Gr. γέλγῑς f., Gen. γέλγīθος (auch γέλγιος und -ιδος), Pl. γέλγεις ‘Knoblauchkern’ (wenn nicht wegen ἄγλῑς, -ῑθος ‘Knoblauchkopf’ = *ἁ-γλῑθ- ‘aus Teilknöllchen, Zehen zusammengesetzt’ aus redupl. *γελ-γλῑθ- dissimiliert; doch vgl. auch:) ai. gr̥ñja-ḥ, gr̥ñjana-ḥ ‘Art Knoblauch’, vielleicht auch gr. γέλγη Pl. ‘Trödelwaren’ (wenn etwa ‘Rundwaren, Knöllchen’, vgl. nhd. Kurzwaren);
schwed. kälk ‘Mark im Holz’ (‘Markkügelchen’), mengl. kelkes ‘ova of fishes’, colk, colke ‘Apfelkern’.
Die folgenden nur germ. (und kelt.?) Wortgruppen (idg. gleg̑-, glog̑-?) mit ihren expressiven Verschärfungen und Nasalierungen machen keinen idg. Eindruck, so
glek- in anord. kleggi (*klagjan-) ‘Heuhaufen’, nasaliert nhd. mdartl. (siebenbg.) heu-kling, kläng ‘Heuhaufen’, klang, klinge ‘kiesige seichte Stelle im Fluß, Sandbank’; ags. clingan ‘sich zusammenziehen, einschrumpfen’, engl. cling ‘sich anklammern, festhalten; haften’, anord. klengiask ‘auf jemand eindringen’ (‘*sich anklammern’), mhd. klingen ‘klettern’ (mit Kons.-Schärfung nhd. dial. klinken ‘sich anklammern’), ahd. klinga, nhd. Klinge ‘enge Schlucht, Klamm’, wozu mit gramm. Wechsel (also idg. *gle-n-k-) engl. clough (= ags. *clōh aus *klanh-) ‘steile Klamm’, ahd. Clāh-uelde; ahd. klunga ‘Knäuel’, Demin. klungilīn, nhd. Klüngel ds., schwed. klunga ‘gedrängter Haufen, Masse’, klänga ‘klettern’, anord. klungr (*klung-ra-, -ru-) ‘Dornbusch, Hagebutte’;
mit germ. -k- (z. T. idg. g, z. T. germ. Kons.-Schärfung) anord. klaki ‘gefrorene Erdkruste’, klakkr ‘Klumpen, Wollklumpen, Klecks, Wölkchen’, mhd. klak ‘Fleck, Klecks’; ags. clyccan ‘packen, greifen’ (engl. clutch), zu afries. kletsie ‘Spieß’, schwed. klyka (*klykja) ‘Klammer, Gabel’;
dazu (?) das auf urkelt. kk weisende mir. glacc, nir. glac ‘Hand’, glacaim ‘erfasse’;
nasaliert norw. dial. klank und klunk ‘Klumpen’, mhd. klungeler f. ‘Troddel’, glunkern ‘baumeln’, nhd. Klunker ‘Kotklümpchen, Schleimklümpchen, Augenbutter’ (ist aus ähnlicher Bed. des Unreinlichen vielleicht auch anord. klǣki n. ‘Schmach, Schande’, ags. clacn ‘Beleidigung’ geflossen?);
ndd. klinken ‘in Falten legen, einschrumpfen’, klinksucht ‘Schwindsucht’, mhd. klinke ‘Türklinke’, ahd. klenken (*klankjan) ‘schnüren, binden’, ags. be-clencan ‘festhalten’, engl. clench, clinch ‘(die Faust) ballen; umfassen; nieten’, mhd. klank ‘Schlinge; List, Ränke’.
Auf idg. gleg̑- weisen jedoch wohl russ. ksl. glez-nъ, -na, -no ‘Knöchel’, poln. glozna ds. und dehnstufig russ. glazokъ ‘Kügelchen’, glazъ ‘Auge’, poln. głaz ‘Stein, Fels; Steinchen’, głazný ‘glatt, geschickt’ (vgl. Berneker 301 m. Lit., Persson Beitr. 792);
Zupitza (KZ. 36, 236) stellt mhd. kluoc(-g) ‘klug, schlau, höflich, zierlich’ (germ. *klōʒa-), mnd. klōk (germ. *klōka-) ‘klug, listig, gewandt’ zu air. glicc (nir. glic erweist urkelt. kk) ‘sapiens’; ursprüngl. ‘wie eine Kugel so glatt und so beweglich’??
B. Dentalerweiterungen:
gel-t-: zunächst (als ‘Anschwellung - Mutterleib - fētus’, wie unten bei Kalb, kilburra): ai. jaṭháram ‘Bauch’, jarṭú- ‘Gebärmutter’; allenfalls ai. guṭikā ‘Kügelchen, Pille, Perle, Trinkbecher’ (eher dial. aus guḍikā ds.);
got. kilþei f. ‘Mutterleib’, in-kilþō ‘schwanger’, ags. cild n. ‘Kind’, engl. child.
Mikkola BB. 21, 225 verbindet auch scheinbar schwundstuf. schwed. kolla, kulla ‘Mädchen; Weibchen bei einigen Tieren’ (*kulþ-) mit kilþei; über aschwed. kolder ‘Kinder aus einer Ehe’ s. Lidén IF. 19, 335 und Wz. gol-.
*gle-t- vielleicht in ksl. glota ‘turba’, serb. glȍta ‘Familie (Weib und Kinder); arme Leute; Unkraut; Unsauberkeit, Schmutz’?
Wegen der Unsicherheit des ai. Beispiels sind die folgenden, nur im Germ. sicher belegten Wortgruppen (idg. *gel-d-, *gle-d-?) nichtidg. Herkunft verdächtig:
mit der Bed. des Tierjungen ai. gaḍi-h, gali-ḥ ‘junger Stier’ (?);
dazu tiefstufig ags. colt ‘Junges von Tieren’, engl. colt ‘Füllen’?;
aisl. kialta, kilting ‘Bausch, bauschige Falte des Kleides’, norw. dial. kult ‘Holzstumpf, Bergknollen, plumpe dicke Figur’ (schwed. auch ‘halberwachsenes Ferkel’, vgl. oben ags. colt);
nasaliert (*glend-) aschwed. klinter ‘Berggipfel, Bergknollen’, aisl. klettr ‘Fels, Klippe’, mnd. nnd. klint ‘Fels, Klippe’, ndd. klunt, klunte ‘Klumpen, Haufen; dickes Weib’ = nhd. dial. klunze, ndd. klunter ‘Klümpchen von Kot oder Mist’ (daneben mit germ. d ndd. klunder ‘Büschel, Haufe’, norw. klundra ‘Knorren, Knoten’ u. dgl.);
westfäl. klǣtern (as. *klātirōn) ‘klettern’ (eigentlich ‘kleben oder sich fest anklammern’), ndd. klāteren, klatteren ds., nnd. klāter m. ‘festhaftender Schmutz’; mit ō mndl. holl. cloet, kloet ‘Stock; Ball, Knauf des Schwertes’ (spätanord. klot ‘Schwertknauf’ ist Lw. aus mnd. klōt = nhd. Kloß);
mit expressivem -tt-: mnd. klatte ‘Lappen’ = nhd. dial. klatz ‘Schmutzfleck’, mndl. klatten ‘beschmutzen’, mhd. bekletzen ds., norw. schwed. mdartl. klatra ‘hudeln’;
daneben mit expressivem dd: ndd. kladde ‘Schmutzfleck; Klette’ (d. i. ‘die Klebende’); mit Dent. + s: norw. klessa (klass) ‘kleben, festhängen, platschen, klatschen’, klessa (kleste) ‘schmieren, sudeln’, klussa ‘beschmutzen, sudeln, lispeln’; aisl. kless ‘lispelnd’; vgl. aisl. klasi S. 362.
C. Labialerweiternngen:
geleb(h)-, glēb(h)- (: glǝb(h)-) und gleb(h)- (: gl̥b(h)-) ‘zusammenballen’.
Lat. (wohl eigentlich gall.) galba (*gelǝbh-?), nach Sueton gall. Bezeichnung für einen ‘homo praepinguis’; ein gall. *galbo- ‘Verdickung, Wade, Arm’ wird auch wohl vorausgesetzt von galbeus, -eum ‘Armbinde, als Schmuck’, vielleicht von galbulus ‘Zypressenzapfen’, deren Vokalismus vermutlich aus *gelǝbh-;
anord. kalfi m. ‘Wade’, kalfabōt ‘Lende’, engl. calf ‘Wade’, nhd. mdartl. Kalb ‘Muskel’, ahd. wazzarkalb ‘Wassersucht’ (‘Aufschwellung durch Wasser’), womit sich (als ‘Anschwellung - Mutterleib - fetus’, vgl. engl. in calf, with calf ‘trächtig’) deckt ahd. kalb, Pl. kelbir ‘Kalb’, ags. cealf, calfur n., anord. kalfr ‘Kalb’, got. kalbō f. ‘junge Kuh, Färse’, mit e-Stufe ags. cilfor-lamb, ahd. kilburra f. ‘weibliches Lamm’;
lat. globus m. ‘Kugel, Haufe, Klumpen’, dehnstufig lat. glēba f. ‘Erdscholle; Stückchen, Klümpchen’ (daraus poln. gleba ‘Erdscholle’ entlehnt).
Ist glēbō ‘rusticus’ (‘Schollen aufwerfend’??) gallisch (dann ) oder nur im Latein Galliens aufgekommen?
Ahd. klāftra f. ‘Maß der ausgespannten Arme, Klafter’ (*glēbh-); ablaut. anord. klafi m. ‘Halsjoch, Packsattel’, mnd. klave ‘Halsjoch’ (*klaƀan- ‘Zusammendrückendes’); ags. clyppan ‘umarmen’ (*klupjan mit -lu- als Tiefstufe von -le-), afries. kleppa ds., schweiz. chlupfel ‘Bündel’, engl. clasp (*claps-) ‘haken, spannen, umfassen, umarmen’ (wohl auch air. glass ‘Schloß’ aus *glabso-);
vgl. mit derselben Bed. ‘(mit den Armen) zusammendrücken’ und einem ebenfalls am besten aus einer schweren Wzf. glēbh-: glǝbh- zu erklärenden Ablaut die balt. Sippe von lit. glė́biu, glė́bti ‘mit den Armen umfassen’ (glėbỹs ‘Armvoll, Umarmung’), glóbiu, glóbti ‘umarmen, unterstützen’, lett. glêbt, glâbt ‘schützen’, lit. glabóti ‘aufbewahren, verwahren; erbitten’, lett. glabât ‘hüten, bewahren, warten’, apr. poglabū ‘herzte’ (Mühlenbach-Endzelin I 621, 623 u. 626);
vielleicht dazu lit. gélbu, -ėti ‘helfen’, gil̃bti ‘genesen’, apr. galbimai 1. Pl. Konj. ‘wir helfen’, pogalbton ‘geholfen’ als *gelǝbh- (Trautmann 92);
slav. *globi̯ǫ, *globiti in serb. z-glȍbīm, zglòbiti ‘zusammenlegen, fügen’, poln. głobić alt ‘drücken, zusammenfügen’ (dehnstufig sloven. glȃbim, glábiti ‘raffen’) mit idg. ǝ oder eher о (: lat. globus).
Ferner mit der Bed. des ‘Geballten, Runden, Klotzigen’ germ. *klapp- (intensive Konsonantenschärfung) in anord. klǫpp f. ‘Knüppelbrücke’, mnd. klampe ds., schwed. klapper-sten ‘rundliche Steine zum Pflastern’, mhd. klapf m. ‘Fels(kopf)’;
germ. expressives *klabb- in norw. dial. klabb ‘anhaftender Klumpen’, schwed. klabb(e) ‘Klotz, Bergknollen im Meer, kurzer, dicker Knаbе’ (tiefstufig anord. klubba ‘Keule’, woher engl. club);
germ. *klēp- (vgl. lat. glēba; germ. p aus express. pp oder allenfalls einer Form mit idg. b) in anord. klāp-eygr ‘glotzäugig’, klāpr ein Scheltwort (etwa ‘Klotz’) u dgl.; über idg. qlēp- s. dort;
tiefstufig *kulƀ- in ahd. kolboKolben, Keule (als Waffe), Knüttel’, anord. kolfr ‘Pflanzenknollen, Pfeil’, kylfi, kylfa ‘Keule u. dgl.’; daneben mit germ. -p- ndd. kulp-ōge ‘Glotzauge’, mrhein. Külp ‘Schlagholz am Dreschflegel’, schwed. dial. kulp ‘dicker Mensch’; mengl. cülpe, nengl. kelp ‘Salzkraut’.
Nasaliert glembh- (vielleicht z. T. durch Kreuzung von *glebh- und *glem-):
Mhd. klamben ‘fest zusammenfügen’, anord. klembra ‘klettern’, aisl. klǫmbr ‘Klammer’, mhd. klemberen ‘verklammern’, mhd. nhd. Klammer; engl. clamber ‘klettern’, eigentlich ‘sich festklammern’, wie auch ablaut. ahd. klimban ‘klimmen, klettern’, ags. climban, mhd. klimben, klimmen ‘klimmen, klettern; zwicken, packen’; anord. klumba ‘Keule’, klumbu-fōtr ‘Klumpfuß’;
mit germ. p: aschwed. klimper ‘Klumpen, Kloß’, aisl. kleppr ‘Klumpen, felsige Anhöhe’, mhd. klimpfen ‘fest zusammendrücken’; ahd. klampfer ‘Klammer’, mnd. klampe f. ‘Haken, Steg’, nnd. klamp, klampe ‘Klumpen, Klotz’ (nhd. Klampe ‘Klammer, Haken, Klotz’ ist ndd. Lw., echt nhd. Klampfe); ags. clympe ‘Klumpen’, ndd. klumpe ‘Klumpen’ (nhd. Klumpe(n) ist ndd. Lw.);
poln. głąb, čech. hloub ‘Strunk’.
glem-:
Lat. glomus, -eris n. ‘Kloß (als Speise); Knäuel’ (*glemos), glomerāre ‘ballen’;
air. glomar ‘Zaum, Knebel’ (vgl. S. 360 mhd. klammer);
ags. climman ‘klettern’, mnd. klimmeren ds., mhd. klimmen (z. T. mit mm aus mb), auch ‘beengen’ (nhd. beklommen), ags. clam(m) ‘Band, Griff, Fessel’, ahd. klamma ‘Beengung, Klemme, Bergschlucht’, nhd. Klamm, Kaus. ahd. nhd. klemmen, afries. klemma, ags. beclemman ‘einklemmen’, mhd. klam ‘enge, dicht’, nhd. (nd.) klamm ‘steif (krampfig) vor Kälte’, tiefstufig norw. dial. klumra ‘mit steifen und erfrorenen Händen arbeiten’;
mit erweit. *klam-d-: anord. klanda, klandra ‘verunglimpfen, ärgern, zu entwenden suchen’;
lit. glomó-ju, -ti ‘umarmen’; mit -g̑- erweitert lit. glemžiù, glem̃žti ‘zusammenraffen; zerknittern’, lett. glemzt ‘langsam essen, Unsinn schwatzen’;
ferner glēm-, glǝm- mit alter Bed.-Entw. zu ‘zusammenkleben, schleimige Masse’:
gr. γλάμων ‘triefäugig’, usw. (lat. glamae Lw.);
alb. nglomë, ngjomë ‘feucht, frisch’ (*glēmo-);
anord. klām ‘Schmutzrede’, engl. clammy ‘klebrig, zäh’, ostpr. klamm ‘klebrig, feucht’;
lit. glẽmės, glė̃mes, glė̃mos f. pl. ‘zäher Schleim’, lett. glęmas, glemi ‘Schleim’, glùmt ‘schleimig, glatt werden’, glums ‘glatt’ (auch glemzt ‘gedankenlos plaudern’, glemža ‘Schwätzer’, vgl. z. Bed. lett. gleîsts ‘Schwätzer’: glîst ‘schleimig werden’); über lit. gléimės s. unten S. 364.
D. g(e)l-eu-, z. T. mit weiterer konsonantischer Ableitung:
Ai. glāu-ḥ f. ‘Ballen, Kugel, geballte Masse’, npers. gulūle ‘Kugel’;
gr. γίγ-γλυ-μος m. ‘Knochengelenk, Türangel’;
air. glō-ṡnáthe, gláo-ṡnáthe ‘linea, norma’ (wörtlich ‘Ballendraht’);
anord. klē m. (*klew-an-) ‘Webstein’, ags. clyne n. ‘Metallklumpen’ (*klu-n-), schwed. kluns m. ‘Klumpen’, isl. klunni ‘klotzige Person’; ahd. kliuwa, kliwa ‘Kugel, Knäuel’, kliuwi, kliwi ‘Knäuel’ (Demin. mhd. kliuwelīn, dissimiliert nhd. Knäuel), ags. clíewen ‘Garnknäuel’ (engl. clew); tiefstufig mnd. klǖwen, holl. kluwen ‘Knäuel’; dazu mit Dehnstufe und Bed.-Entw. ‘die packende : Klaue’ die Sippe von germ. *klēwā : ahd. klāwa ‘Kralle, Klaue’, mhd. klāwe, mnd. klā ‘Kralle, Klaue, Huf, afries. klē, wozu mit Ablaut das Verbum *klawjan (geneuert *klawan) ‘mit den Nägeln kratzen, jucken’, ahd. klauuenti ‘prurientes’, mhd. klöuwen ‘kratzen’, ags. clawan = anord. klā ‘reiben, kratzen’ (anord. klǣja ‘jucken’ Neubildung nach der 3. Sg. klǣr = *klawið), wozu *klawiþan- m. in anord. klāði m. ‘Jucken, Kratzen’, ags. clæweða ds., ahd. glouuida (lies clouuida) ‘scabies’; aus dem Verbum stammt die Kürze von ags. clawu f. ‘Klaue, Huf’ (engl. claw) und clēa f. (engl. mdartl. clea) ds. (letzteres = *klau aus clawu), sowie ahd. klōa ‘Klaue’; ahd. cluwi ‘Zange’; aisl. klō f. ‘Klaue, Nagel, Haken’; aisl. klunna ‘sich festhängen’, vgl. ags. clyne, schwed. kluns ‘Klumpen’, ags. clynian ‘einwickeln’;
wahrscheinlich air. glūn ‘Knie’ = alb. glu-ri (geg.), gju-ri (tosk.) ‘Knie’ (mit idg. *g̑enu- ‘Knie’ kaum als Dissimilationsform für *g̑nū-n- vereinbar wegen der Gutturalverschiedenheit);
vermutlich lit. gliaũmas ‘schleimiger Abgang vom Schleifstein’, gliaumùs ‘glatt, schlüpfrig’, lett. glaũms, glums ‘schleimig’, wenn ‘schleimig = zusammenklebend, sich zusammenballend’, vgl. Mühlenbach-Endzelin I 622; vgl. mit -s- norw. klyse (*klūsion-) ‘schleimiger Klumpen’, das von mnd. klūs ‘Masse’, nnd. ‘Knäuel, Wirre, Masse’, ndd. klū̆ster ‘Büschel, Traube’, ags. clūster, clȳster n. ds. nicht zu trennen ist; vgl. von einer Wzf. *gle-s- anord. klasi ‘Klumpen von Beeren oder Früchten, Masse’.
Erweiterung mit -t-:
gr. γλουτός (τα γλουτά) ‘Hinterbacke, Gesäß’, τὰ γλούτια ‘zwei Erhabenheiten des Gehirns’;
sloven. glȗta, glúta ‘Beule, beulenartige Geschwulst, Baumknorren’ (Berneker 309);
ablautend ags. clūd m. ‘a mass of rock, hill’, engl. cloud ‘Wolke’ (‘Wolkenballen’), vgl. mit Geminata (*kludda-) ags. clodd (engl. clod) ‘Erdklumpen’.
Erweiterung mit -d-:
mnd. klōt m. ‘Klumpen; Hode’, mhd. klōz, nhd. Kloß, ags. cléot, engl. cleat ‘Klumpen, Keil’; ablautend mnd. klūt, klūte ‘Erdklumpen’, ostfries. klūt ‘Klumpen, Bruchstück’ (in Weiterentwicklung letzterer Bed. auch :) ags. clūt m., engl. clout ‘Lappen; Metallplatte’, spätanord. klūtr ‘Lappen, Klumpen’; mit expressiver Geminata (*klutta-) ags. clott (engl. clot) ‘Klumpen’ = mhd. kloz, nhd. Klotz.
Vielleicht hierher lit. glaudžiù, glaũsti, lett. glaũst ‘mache etwas eng anschmiegen’, glaudùs ‘anschmiegend, dicht anliegend’, glúdoju ‘liege angeschmiegt da’ (vgl. Mühlenbach-Endzelin I 622 f.);
russ. glúda ‘Klumpen, Kloß’.
Erweiterung mit -bh-:
sylt. fries. klēpi ‘küssen’, russ. glýba ‘Klumpen, Block’, g. zemli ‘Erdscholle’ (Berneker 310; vgl. zum -b- unten *gle-b-), vielleicht lit. glaũbti ‘an die Brust drücken’, glaubstýti ‘liebkosen’.
E. glei-, z. T. mit weiterer, konsonantischer Ableitung (bes. glei-t-, -d-, glei-bh-; glei-m-) ‘kleben, schmieren’, aber wohl ursprüngl. abgeleitet von gel- ‘ballen’; nach Specht Dekl. 144 Grundbed. ‘glänzend’ (zu g̑el-, gel-?); nominal: gli-i̯o-, -no-, -tu-; gloi-u̯o-.
Gr. γλία f. ‘Leim’ (sl. *glьjь, s. unten), γλίνη ds. (: sl. glěnъ, glina, ahd. klenan, air. glenim s. unten), γλοιός ‘klebrige Feuchtigkeit’, γλοιός ‘klebrig, feucht’ (*γλοιϝός: lett. glievs, slav. *glěvъ, s. unten), γλιττόν· γλοιόν Hes. (*γλιτϝ-ός: lit. glitùs usw.), γλίχομαι ‘hefte mich an etwas, verlange heftig’, γλίσχρος ‘leimig, zäh, schlüpfrig’ (vermutlich mit -ρο- von einem *γλίσχω aus *γλίχ-σκω);
lat. glūs, -tis, glūten, -inis n. ‘Leim’, glūtinō ‘leime zusammen’ (ū aus oi, vgl. das ablautende:) glis, -tis ‘humus tenax’, glittūs ‘subactis levibus, teneris’ (Grundf. *gleitos mit intensivem tt);
air. glenim (*gli-nā-mi), cymr. glynaf ‘adhaereō’; dazu ferner air. fordíuclainn ‘verschlingt’, nach Pedersen KG. II 540 aus for-dí-uks-glen- zu *glenaid (aus *gl̥-nā-ti); auch bret. geot ‘Gras’ aus *gel-tā (Marstrander Prés. nas. 30 f.);
ags. clǣg (engl. clay), mnd. klei ‘Lehm’, dän. klæg ‘zäher, fetter, lehmiger Schlamm’ (germ. *klajja-; dazu ndd. kleggen ‘klettern’); ablautend norw. dial. kli ‘Schlamm, Lehm’ (die Ableitung mnd. klick ‘Lehmerde’ wohl nach slick ‘Schlick, Lehmerde’?), ahd. klenan ‘kleben, schmieren’ (= ir. glenim, s. oben, vgl. auch nominal γλίνη usw.; ist klenan als st. V. in die e-Reihe übergetreten, daher auch anord. klunna ‘festhangen’?); hochstufig anord. klina ‘beschmieren’ (*klīnian, schw. V.), mit oi norw. kleina ds.;
lit. gliejù, gliẽti ‘beschmieren’, refl. gliẽtis ‘kleben bleiben’;
sl. *glьjь in russ. glej ‘Ton, Lehm’, poln. glej ‘schlammiger Boden’ (: gr. γλία; erweitert russ. mdartl. glëkъ ‘Schleim, Blutwasser’ aus *glь-kъ);
gleibh- (slav. Entsprechungen s. unten); an sich auch aus idg. *glei-p- herleitbar in
ahd. klëbēn ‘kleben, haften, festsitzen’, as. kliƀōn, ags. clifian, cleofian ‘kleben, anhangen’, ags. clibbor ‘klebend’, hochstufig ahd. klīban ‘haften, kleben’, as. biklīƀan ds., ags. clīfan ‘haften’, anord. klīfa ‘klettern (sich anheften, anklammern)’, mndl. clīven ds.; ahd. klība, as. klīva, ags. clīfe ‘Klette’; mit -oi- ahd. kleiben ‘befestigen (kleben machen)’, nhd. kleiben ‘kleben, kleistern’; ags. clǣfre (*klaiƀriōn-), mnd. klāver, klēver ‘Klee’; hierher auch anord. kleif f., klif n. ‘steile Anhöhe’, ags. clif n., mnd. klif ‘Klippe’, ahd. klep (-b-) ‘Vorgebirge’, mndl., mnd. klippe f. ‘Klippe’ (daraus nhd. Klippe als ‘glatter Felsen’, wie air. slīab ‘Berg’ zu Wz. *sleib- ‘gleiten’); inwieweit in ags. ahd. klimban ‘klimmen, klettern’ neben *gle-m-bh auch eine nasalierte Form von *glei-bh- unterläuft, ist unklar;
aksl. u-glьbl’ǫ ‘bleibe stecken’ Aor. uglъbǫ, ἐνεπάγησαν’, uglebъ (e = ь) ‘ἐνεπάγην’, ablautend (*oi) russ.-ksl. uglěbl’evati ‘infigere’, und (*ei) serb. glȋb ‘Kot’ (Berneker 310).
glei-d- in mir. glōed ‘Leim’, ags. clāte f. ‘Klette’, clīte f. ‘Huflattich’, engl. dial.clote, clite, cleat ‘Klette’, clite ‘Leim, Schlamm’ (: lett. glī̀dêt ‘schleimig werden’, vgl. Mühlenbach-Endzelin I 626, 627).
mit m-Formans: ags. clām ‘klehriger Stoff, Lehm’, wozu anord. Kleima ‘Name einer Riesin’ ags. clǣman ‘schmieren’, ahd. chleimen ‘leimen’;
lett. gliemezis, gliems, glieme ‘Schnecke, Muschel’; lit. gléimės ‘Schleim’, glimùs ‘schleimig’; lett. glaĩma ‘Scherz, Schmeichelei’, glaĩmuôt ‘scherzen, schmeicheln, liebkosen’(vgl. norw. dial. kleima ‘schmieren : liebkosen’); Mühlenbach-Endzelin I 621, 628 f.; Trautmann 92; über lit. glė̃mės s. oben S. 361;
sl. *glěmyždžь in čech. hlemýžd’ ‘Schnecke’.
mit n-Formans (s. o. γλίνη usw.) russ.-ksl. glěnъ ‘Schleim, zähe Feuchtigkeit’, glina ‘Ton’;
glei-t- in ags. ætclīþan ‘festkleben, anhangen’, schwachstufig cliða, clioða m. ‘Wundpflaster’, ags. cliðe ‘Klette’ (‘die anhaftende’), ahd. kledda, kletta, ndl. klis, klit ‘Klette’, nhd. klettern; auch wohl mhd. kleit, nhd. Kleid, ags. clāð ds.; mhd. klīster ‘Kleister’, nisl. klīstra ‘kleistern’ (als *gleit-tro- hierher oder mit dem germ. Formans-stra- von der einf. Wzf. *klī-, idg. glei-); norw. kleisa ‘kleben; (mit der Zunge kleben =) lispelnd oder unrein reden’, anord. kleiss ī māle ‘stotternd’.
lit. glitùs ‘glatt, klebrig’, glytė̃ ‘Nasenschleim, pl. Fischleim’, lett. glîts ‘glatt, nett, hübsch’; lett. glīstu, glīdu, glîst ‘schleimig sein und werden’, glīdēt ‘schleimig werden’, gleîsts ‘Schwätzer’; s. Mühlenbach-Endzelin I 624, 627; vgl. oben S. 363 gr. γλιττόν;
vielleicht in russ. (usw.) glistъ, glistá ‘Wurm, Regenwurm, Bandwurm’ (oder zu nhd. gleiten; Berneker 304);
mit -Formans: germ. *klaiwa-, ahd. klēo-, klē ‘Klee’ (nach dem klebrigen Saft der Blüte?) und *klīwōn-, mnd. klīe, ahd. klīwa, klīa, nhd. Kleie f. (wenn mit idg. ī, so ablautgleich mit lett. glīwe ‘Schleim’).
lit. gléivės f. Pl. ‘Schleim’, lett. glēvs ‘zäh wie Schleim, schlaff’ (ob mit ē aus idg. *ē[i]?; über lit. glė̃mės s. oben S. 361 unter glem-), lett. glievs ‘schlaff’ (= γλοιός), glīve ‘Schleim, grüner Schleim auf dem Wasser’ (: ahd. klīwa, s. oben);
sl. *glě̌vъ (: lett. gli̇vs, γλοιός) in russ. dial. glevъ m., glevá f. ‘Schleim der Fische’, poln. gléwieć (daneben gliwieć) ‘verderben (vom Käse’), ablautend klr. klýva ‘Leberschwamm (eine Pilzart’), serb. gljiva ‘Schwamm, Agaricus’;

WP. I 612 ff., WH. I 577 f., 580, 606 f., 608 f., 611 f., 617, 867 f., Trautmann 92.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

klis znw., mnl. clisse, clesse v. (ook “klei, leem”). = Teuth. clesse “klis”. Hangt samen met klit, mnl. clit(te), Teuth. clette, os. klëtto m. (of ohd.?), waarnaast met ablaut en één t ags. clâte v. “id.” (eng. clot-bur), — en met ohd. chlëtta, chlëdda (nhd. klette) v., chlëtto, chlëddo m., os. klëddo m., waarnaast met één ð resp. þ ohd. klëta v., ags. cliðe v. “id.”. Al deze woorden komen van verlengingen van de bij klei besproken basis. Vgl. nog ohd. kliba, os. kliƀa, ags. clife v. “id.”, die zich bij kleven aansluiten. Of klis van een basisverlenging germ. kli-s- komt of een dgl. ss heeft als mnl. smisse (zie smidse), is onzeker. Is soms russ. glistá, glist “regenworm” (alg.-slav.) verwant? Dit kan van een basis glī̆-s- of van glī̆-t-, -d-, -dh- komen. Welke associatieve betrekkingen er precies bestaan hebben tusschen de in dit artikel besproken woorden en de bij klad genoemde, is niet uit te maken.

[Aanvullingen en Verbeteringen] klis. Ohd. kliba enz. = Kil. kleve (“Sax.”) “klis”, waarnaast klijve, nog achterh. klîve v. “id.”.

C.B. van Haeringen (1936), Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Supplement, Den Haag

klis, klit. Met ags. cliðe vgl. owvla. (herb.) clithe ‘id’. — Bij ohd. kliba, os. kliƀa, ags. clife v. adde: Kil. kleve, waarnaast klijve = achterh. klîve (v.Wijk Aanv.). De ohd. ags. os. woorden hebben wellicht ook î.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

klad 3 v. (klis), + Hgd. klette, Ags. cliđe; daarnevens klet, klit en klis: z.d.w. Van hier Fr. gletteron, glouteron.

klis v., Mnl. clisse, met bijvormen klas, classe; ontstaan uit klatse, klitse, en dus afleid. van klad 3 en klit (z.d.w.)

klit v., Mnl. clitte, clette, Os. kletto + Ags. cláte (Eng. clot-bur), daarnevens Os. kleddo, Ohd. kletta, ook Ags. clíde + Lat. glis, Lit. glitus = kleverig, uitbreidingen van den wortel van klei (z. klet, klis). Uit Germ. Fr. gleton, glouteron.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

F. Debrabandere (2010), Brabants etymologisch woordenboek: de herkomst van de woordenschat van Antwerpen, Brussel, Noord-Brabant en Vlaams-Brabant, Zwolle

kres, zn.: klit. Door wisseling van de bilabialen l/r uit kles , klis. Mnl. clesse, clisse ‘klis, klit’. Verwant met klit.

F. Debrabandere (2007), Zeeuws etymologisch woordenboek: de herkomst van de Zeeuwse woorden, Amsterdam

kladde zn. v.: klis, Lappa major, Lappa officinalis. Mnl. clitte, clette ‘klit, klis’, Os. kletto, kleddo, Oe. clate, Ohd. kletta, kledda. Verwant met kleven, klei.

S.P.E. Boshoff en G.S. Nienaber (1967), Afrikaanse etimologieë, Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

klits: pln. (spp. Setaria, fam. Gramineae; spp. Achyranthes en Cyathula, albei fam. Amarantaceae); Ndl. klis/klits, dat dit in Ndl. op allerlei wsk. nie-verw. grasse en plante toeg. word, is uiteraard nie bevreemdend nie, ook nie dat Ndl. ’n enkele maal ’n hiperk. klits toon nie, wel dat Afr. in stryd m. Ndl. en sy eie normale patroon hier t voor slot-s het, vgl. egter ook kiets en rits.

Thematische woordenboeken

W. Deconinck (2019), Plantennamen nader toegelicht, Kortrijk.

klit
Gewone klit | Arctium minus (Hill) Bernh.

De Gewone klit, zoals andere plantensoorten van dit geslacht, bezit bloemhoofdjes met stekelige omwindselbladeren die gemakkelijk aan dierenvachten of kleren blijven haken of klitten. We zijn vertrouwd met klittenband, gebruikt om jassen of schoenen dicht te knopen.

H. Kleijn (1970), Planten en hun naam: Een botanisch lexicon voor de Lage Landen, Amsterdam

Árctium | Árctiumsoorten: Klissoorten
De naam arctium is afkomstig van het Griekse arcteiion, zoals de plant bij de Grieken heette en ontstaan uit arctos: beer, vanwege de ruwe bladeren en stekelige bloemhoofdjes, die gelijken op de borstelige, ruwe berehuid. Bij Dodonaeus (1608) vinden we als ‘Oorsaecke des naems’: ‘Dit cruydt is in Griex genoemt gheweest Arction (seydt Lobel) om dat de Clissen oft stekende bollekens gelycken de rouwe ende lockachtige hoofden van de Beeren.’ Vroeger heette dit geslacht Lappa, naar de reeds door Plinius gebruikte naam voor de Klis. Deze naam is terug te voeren op het Griekse ‘labein’, hetgeen vasthouden of grijpen beduidt, want de vruchthoofdjes hechten zich aan de kleren van de mens of aan de huid of pels van een dier, die ermee in aanraking komt. Dit wordt veroorzaakt doordat de omwindselblaadjes aan de top haakvormig omgebogen zijn.
Voor de bevolking lijken alle klissoorten zo op elkaar, dat zij geen onderscheid tussen de soorten onderling maken. Uit dien hoofde bestaan er bijvoorbeeld geen echte volksnamen voor de afzonderlijke klissoorten. De meest algemene is de Gewone Klis (A. pubens). Trouwens ook voor botanici is Arctium geen gemakkelijk geslacht, omdat de soorten onderling sterk bastaarderen. In het algemeen spreekt men van Klis of Klisse en in de middeleeuwen van Clisse. De oorsprong van deze naam zal wel zijn het Germaanse kli, dat aanhangen of kleven beduidt. Wij kennen het woord klitten in de betekenis van ‘als klitten aan elkaar hangen’ of een klit vormen. In de Moufeschans van Hondius uit de zeventiende eeuw komen we de volgende passage tegen: ‘Roo cornoeillen sonder missen, hangen aen den boom als clissen.’
In het Oudhoogduitse kent men Kletta en Chledda als naam voor de klis, maar ook Klida; thans is de Duitse naam Klette. Minder algemeen is de Grote klis (A. lappa).
De naam Klis heeft al naar de streek een min of meer dialectische vorm gekregen. Om niet in een soort waslijst te vervallen geven we slechts enkele namen: Klad, Kladdebos, Klarbossen, Klas, Kleade, Kleskoppen, Klet, Kletsen en Kletten, de laatste drie in Noord- en Zuid-Limburg, waarschijnlijk onder invloed van het nabije Duitsland. Verder nog Kleverklas(se), Kleverklis, Klewklaske en Kleineklasgen in Twente. Op Texel spreekt men van Klòòdde: ‘Denk er om die jongens gooie met Klòòdde.’ De naam die de plant in de Oost-Veluwe bezit, is in de strikte zin een echte volksnaam: ]an-plak-an. Geen onbekende klank is voor velen de naam Kliswortel (Kladdewortel) in Oost-Drente.
Vroeger, en thans ook nog, werd de wortel op brandewijn getrokken om als haargroeimiddel te worden gebezigd. Dr. C. Bakker (1928) schrijft dat dit gebruik in Waterland nog in zwang was. Bij herenkappers kan men nog preparaten, gemaakt van Kliswortel, aantreffen. Dat dit een zeer oud middel is, kunnen we opmaken uit de geschriften van Plinius, uit het begin van onze jaartelling, die Lappa reeds roemt voor bovengenoemd doel. Ook Dioscorides kende de plant en deelde mede, dat zij inwendig gebruikt kon worden bij bloedspuwen en longzweren en uitwendig bij peesverrekkingen. Slaat men de Pharmacopeea van 1805 op, dan komt de plant daarin nog voor.
De naam waaronder de wortel in de apotheek bekend stond was Radix Bardanae; de naam Bardanae wil men verklaren als zijnde van Italiaanse oorsprong, omdat de volksnaam aldaar bardana luidt. Dit woord is af te leiden van ‘barda’, de naam voor paardedeken, vanwege de grote onderste bladeren. Of deze uitleg de juiste is, valt te betwijfelen. In Frankrijk kent men de plant onder meer als Bardane officinale. In oude glossaria uit de elfde eeuw komt de Klit reeds als bardona voor. Volgens Niessen zou deze naam van Keltische oorsprong zijn. In de Capitulare de villis van ca. 795, komen we de naam parduna tegen en men neemt aan dat deze naam de Klis betreft. De meningen hieromtrent lopen uiteen, want men veronderstelt dat het hier het Groot hoefblad (Petasítes hýbridus) betreft. Deze plant heeft eveneens grote bladeren.
Van de vele ziekten en kwalen, die genezen konden worden met kliswortel noemen we onder meer chronische huidziekten, rheuma, jicht en syfilis. Niet onvermeld mogen we laten hetgeen in een oud kruidenboek over de plant wordt medegedeeld, namelijk, dat, wanneer zij bovenop het hoofd van een vrouw wordt gelegd ‘de uythangende moeder opwaerts’ trekt.
De naam Tochtkruid, schijnbaar in onbruik geraakt, zal wel samenhangen met het feit dat men het vee deze plant te eten gaf, opdat het tochtig of bronstig zou worden. Betreffende de naam Dokkebladen verwijzen we naar het artikel over Tussilago. Wilde men geluk in de handel hebben, dan was het volgende middeltje voldoende, namelijk de Klis bij zich te dragen of beter nog tussen zijn kleren te naaien. Een kinderspelletje dat zich tot op heden heeft gehandhaafd, is het elkaar met de vruchthoofdjes bekogelen, opdat zij aan de kleren blijven hangen. Dit spelletje is al zeer oud en wordt niet alleen in ons land bedreven. In de Universiteitsbibliotheek te München berust een Herbarium van omstreeks 1420; daarin komt een afbeelding voor, waarop kinderen elkaar de klissen in het haar proberen te gooien. Verder lezen we bij J. ter Gouw in zijn Volksvermaken: ‘Grimm verhaalt hoe in Duitschland op Pinksteren de Groene Man wordt rondgevoerd, een jonge boer, van top tot teen met groen behangen; en zoo had men ook in Engeland Jack in the Green. Sporen daarvan zijn ook in Holland te vinden. Boven Haarlem liepen weleer de boerejongens met den Klisseboer te zingen; -‘t was een jongen van top tot teen met klissen overdekt, zoodat hij zelf één groote groene klis leek. En de Amsterdamsche jongens der achterbuurten, plagten ook zich te vermaken met een hunner makkers geheel met groen te behangen, en dan zingend met hem rond te trekken.’
De naam Prollen schijnt alleen op Zuid Beveland voor te komen. Slaan we het Woordenboek der Nederlandsche taal op, dan lezen we: ‘Te Goes wordt Zaterdag voor de kermis geluid. Die week wordt “prolweek” genoemd. De jongens gooien elkaar dan met klitten, door hen “prollen” genoemd.’ In het Woordenboek der Zeeuwse dialecten vinden we bij prollen: morsen, knoeien met naaiwerk en aan de zwier zijn. Volgens ons kan er verband bestaan tussen het aan de zwier zijn, de kermis en het gooien van klissen als uiting van pret.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

klis ‘plantengeslacht’ -> Duits dialect Klitze ‘plantengeslacht’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

klis* plantengeslacht 1301-1400 [Glossarium Trevirense]

Idioomwoordenboeken

F.A. Stoett (1923-1925), Nederlandsche Spreekwoorden, Spreekwijzen, Uitdrukkingen en Gezegden, drie delen, 4e druk, Zutphen

1183. Aanhangen als eene klis (of als klissen),

d.w.z. steeds bij iemand blijven, hem steeds vergezellen, niet loslaten, als ware men aan hem verbonden, aan hem vastgekleefd, zooals een klis dat doet. Onder een klis verstaat men namelijk een stekeligen knop van klissekruid, die op wollige stof geworpen, daaraan vastkleeftVgl. Herb. c. 23: De groote clisse.... heeft veel tacxkens ter sijden, daeraen wassen groote clissen, die sijn eerst gruen, ende crijghen veel cromme haecxkens, daermede sij aen de cleederen blijven hangen; zie Mnl. Wdb. III, 1556.. In de 16de eeuw komt de zegswijze voor bij Anna Bijns, Nieuwe Refr. 122: Mijn hertken hangt aen u gelijck een clesse; Refr. 163: tVolck hinghe hem ane gelijck een clesse. Zie verder Servilius, 196 en 266*; Sart. II, 9, 42; IV, 47; Hooft, Ged. II, 222; Harreb. III, 257; Nkr. IV, 10 Juli p. 4: Zij hangen, broeders in het kwaad, als klissen aan elkander; De Bo, 534 b; Antw. Idiot. 667; Bouman, 55: ze hangen aan als klissen, als kladdebossen. Eene synonieme uitdr. was aanhangen (of aanhouden) als een klad; zie o.a. Korenbl. II, 258; Brederoo I, 288 (ze hing men om tlijf as ien klat); Warenar, vs. 368, waarin klad hetzelfde beteekent als klis; op elkaar hangen als klitten (in Kalv. II, 210). In Groningen: zij hangen an'kander als klarren (Molema, 202 b); in Deventer: aanhangen as klassen (Draaijer, 20 a); in Twenthe: dat hangk an mekaar as drek an 't rad, van slecht volk dat elkander bijspringt, zoo gauw men iets met een van hen te doen heeft; in het Haspeng. oaneenhangen als eene klis (Tuerlinckx, 323); hd. sie hängen an einen wie eine Klette; eng. to stick to a person like a bur.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal