Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

kleurling - (iemand met een gekleurde huid)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

kleur zn. ‘tint, lichtnuance; een der vier figuren op speelkaarten’
Vnnl. eerst in de vorm coleur ‘tint’ in een fluwelen scroode van zulcken colueren ‘een fluwelen lubbe (halskraag) met dusdanige kleuren’ [1525; WNT], des Princen van Orangien coleuren ‘de kleuren (van de vlag of standaard) van de prins van Oranje’ [1582; WNT], dan ook cleur, kleur ‘tint, lichtnuance’ in houwse de cleur ‘behoudt het zijn kleur’ [ca. 1610; WNT]; nnl. koleur, kleur ‘een der vier figuren op speelkaarten’ in de twee roode koleuren zyn de ruiten en de harten [ca. 1717; WNT], kleur bekennen ‘een kaart van de gevraagde kleur bijspelen’ [1864; Calisch], en overdrachtelijk ‘zijn bedoelingen tonen, voor zijn mening uitkomen’ [1893; Kuipers].
Ontleend aan Frans couleur ‘gelaatskleur, huidskleur’ [1100; TLF], eerder al ‘tint, lichtnuance’ [ca. 1050; TLF] < Latijn color (genitief colōris) ‘kleur, tint’, bij het ww. cēlāre ‘verbergen’, verwant met → helen 2 ‘gestolen voorwerpen kopen, verbergen’. De betekenis ‘een der vier soorten speelkaarten’ is wrsch. opnieuw ontleend aan het Frans, waar couleur die betekenis aan het eind van de 17e eeuw had gekregen [1694; TLF].
kleurling zn. ‘persoon met ouders van verschillend ras; niet-blanke’. Nnl. kleurling [1862; Kramers NF], ‘persoon van gemengd bloed’ in de meest gewone kleurlingen zijn: mulatten, kinderen van blanken en negerinnen, zambo's, kinderen van negers en Indianen [1877; WNT zambo], kleurling ‘niet-blanke’ [2005; Van Dale]. Afleiding van het zn. kleur met het achtervoegsel → -ling dat persoonsaanduidingen vormt.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut