Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

kippen - (uitbroeden)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

kippen2* [uitbroeden] {1401-1450} hoogduits kippen [hakken], engels to chip, klanknabootsend gevormd (vgl. chip); vgl. voor de betekenis engels to hatch, hoogduits hecken [uitbroeden], verwant met hakken.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

kippen 2 ww. ‘inkepingen maken, snijden’, nnd. kippen, vroeg-nhd. kipfen ‘de punt afhakken’, oe. cippian (ne. chip) ‘afsnijden, afschaven’.

Wadstein PBB 22, 1897, 24 wil uitgaan van vulg. lat. cippāre afgeleid van lat. cippus ‘paal’, vgl. fra. receper = oe. forcippian ‘de punt afhakken’. — Men kan ook aanknopen aan de idg. wt. *ĝei ‘splijten’, waarvoor zie: keil, kil 1 en kiem 1. — Was de bet. oorspr. ‘schuins afsnijden’, dan kan men verbinden met *gei, waarvoor zie oi. jihmá- ‘scheef, schuins naar beneden’ (IEW 354). — Alles even onzeker. — Ten slotte is te overwegen een intensiefformatie bij keep, maar ook dat is een nooduitweg. — De vorm van het woord k-pp is dezelfde als die van kappen en kop. H. Kuhn, Fschr. Hammerich (1062) 117 vermoedt, dat deze germaanse woorden uit een (onbekende) idg. substraattaal overgenomen zijn en waarschijnlijk uiteindelijk uit een niet nader te definiēren niet-idg. taal zouden stammen. Verder kunnen gr. kopís ‘mes’ en osl. skopiti ‘stuksnijden’ verwant zijn.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

kippen 1 o.w. (snijden), + Ags. cippian (Eng. to chip) = kerven, verwant met keep.

kippen 2 o.w. (pikken, de eierschaal doorpikken, uitbroeden), + Eng. to chip = is waarschijnlijk hetz. w. als kippen 1.

kippen 5 o.w. (uitzoeken, snel wegstelen), hetz. als kippen 2., met de bet. op- of wegpikken.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut