Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

kilometer - (1000 meter)

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

J. van Donselaar (1989), Woordenboek van het Surinaams-Nederlands, Muiderberg

ki’lometer, (indien zonder lidw. en gevolgd door een getal:) aanduiding voor een plaats aan een weg of langs een lijn* gelegen op een bepaald aantal kilometers van het beginpunt; kan het karakter krijgen van een eigennaam; vaak afgekort. Op kilometer elf had hij gezien op welke verstrooide manier prinsessen uit hun ogen kunnen kijken. Hij stond helemaal achter de vlaggende en zingende kinderen van het Pad van Wanica (Vianen 1971: 29); het gaat om een plaats langs de weg van Paramaribo naar Zanderij waar schoolkinderen prinses Beatrix verwelkomen. Nog denzelfden middag geef ik opdracht, dat de zeven beste vrachters* morgen, Zondag, naar de Lucie-rivier moeten verhuizen om daar van K.M. 7 naarde Lucie-rivier te vrachten* (Stahel 1927: 72).

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

kilometer (Frans kilomètre)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

kilometer ‘1000 meter’ -> Shona kiromita ‘1000 meter’ ; Indonesisch kilométer ‘1000 meter’; Boeginees kilomêteræ ‘1000 meter’; Sranantongo kilomeiter ‘1000 meter’; Aucaans kilomeitri ‘1000 meter’; Surinaams-Javaans kilométer ‘1000 meter’.

Dateringen of neologismen

Nicoline van der Sijs (2015-heden), Jaarwoordenzoeker ‘Een woord uit elk jaar 1800-heden’, zie ook bij Onze Taal

millimeter, centimeter, meter, kilometer [lengtematen] (1809). In 1809 wordt het metrieke stelsel in Nederland ingevoerd. Dit stelsel leidt tot een reeks nieuwe benamingen voor lengtematen, die oude namen als roede, voet, duim en el vervingen. Het metrieke stelsel werd weer afgeschaft in 1813 en heringevoerd in 1821. In 1869 wordt het definitief bij wet aangenomen.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal