Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

keulenaar - (vaartuig)

Etymologische (standaard)werken

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

keulenaar m. (vaartuig), komende van Keulen. De naam Keulen is ontstaan uit Lat. Colonia (Agrippina), d.i. de kolonie (van Agrippa).

Thematische woordenboeken

E. Sanders (1997), Borrelwoordenboek: 750 volksnamen voor onze glazen boterham, Den Haag

keulenaar Aan het begin van de 19de eeuw maakte Keulen internationaal naam met de productie van ‘Keuls water’ oftewel eau de cologne. De stad maakte toen al zeker twee eeuwen brandewijn en jenever van uitstekende kwaliteit. Deze laatste drank stond sinds het eind van de 17de eeuw in Nederland bekend als keulenaar of Keuls vocht. In 1718 werd het Keulse destillaat bezongen door Robert Hennebo, in een lofzang op de jenever die in de jeneverliteratuur tot vervelens toe wordt aangehaald. Maar goed, hij dichtte:

Besproey my met een glas Jenever
Getapt uyt ’t allerbeste Vat,
Dat immer Ceulenaar bezat.

In de 19de eeuw — maar mogelijk al eerder — werd de Keulse jenever een geneeskrachtige werking toegedicht: hij zou de uitscheiding van urine bevorderen. Inmiddels is deze borrelnaam verouderd. Wel is eau de cologne eventjes als borrelnaam gebruikt.
Vergelijk vaderlander.

[Berkhey 1507; WNT VII1 2614-2615, & XIII 572]

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

keulenaar ‘soort rijnaak’ -> Tsjechisch keulnaar ‘soort rijnaak’.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut