Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

kap - (het kappen)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

kappen 1 ww. ‘hakken’
Mnl. cappen ‘hakken’ [1240; Bern.], hi ... cappese ... al te stucken ‘hij hakte ze (de peppelbladeren) helemaal fijn’ [1351; MNW-P]; nnl. kappen met ‘ophouden met’ [1970; van Dale].
Een West-Germaans woord, waarvan de verdere herkomst onbekend is. Onwrsch. lijkt ontlening aan middeleeuws Latijn cappare ‘hakken, verknippen, castreren’; dit woord kwam vooral in Zuid-Europa voor (en resulteerde in Spaans en Portugees capar ‘verknippen, castreren’, zie ook → kapoen) en zou bovendien Middelnederlands *capperen hebben opgeleverd. Misschien moet men denken aan ontlening aan een voor-Indo-Europese substraattaal; in dat geval kunnen ook Oudengels cippian ‘afsnijden’ (zie → chips) en nnl.kippen 1 ‘uit de schaal komen’ verwant zijn.
Nnd. kappen (waaruit als woord uit de zeemanstaal nzw. kappa [1698; Hellquist], nu kapa ‘afhakken’); nhd. kappen ‘doorsnijden, doorhakken’ [17e eeuw; Pfeifer]. Wrsch. ook verwant: nhd. (dial.) kchapfen ‘in kleine stukken hakken’; me. choppen (ne. chop ‘hakken’, chap ‘splijten’).
In het NN bestaat kappen vrijwel uitsluitend in de betekenis ‘omhakken of afhakken (van bomen)’ en de daarvan afgeleide betekenis ‘ophouden’. In het BN is kappen het algemene woord voor wat in het NNhakken heet.
kap 2 zn. ‘het kappen’. Nnl. kap ‘houw, slag met een bijl e.d.’ in eenige kappen in de stammen en de takken der zelve geven [1714; WNT], kap ‘het kappen (van hout), houthakkerij’ [1795; WNT]. Afleiding van het werkwoord.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut