Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

jalap - (plantenstengels, purgeermiddel daaruit)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

jalap, jalappe [plantenstengels, purgeermiddel daaruit] {gialappa 1642, jalap 1657} < frans jalap < spaans jalapa, verkort uit purga de jalapa, genoemd naar Jalapa, een Mexicaans plaatsje ten zuiden van Villahermosa waar de jalap vandaan kwam.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

jalap, jalappe znw. m. ‘purgeermiddel bereid uit de onderaardse stengeldelen van een Mexikaanse plant ipomaea purga < fra. jalap (sedert 17de eeuw) < spa. jalapa, dat de naam is van de Mexicaanse stad, waaruit de plant uitgevoerd werd.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

jalap, jalappe. Heet naar de Mexicaansche stad Jalapa.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

jalappe v., naar de stad Xalapa of Jalapa in Mexiko.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

F. Debrabandere (2011), Limburgs etymologisch woordenboek: de herkomst van de woorden uit beide Limburgen, Zwolle

sjarlap, zn.: jalap(pe). Met verscherping zj>sj en r­-epenthesis. Een Mexicaanse plant, genoemd naar Jalapa, de plaats in Mexico waar de plant vandaankomt.

zjerlap, zn.: jalap(pe). Uit Sp. jalapa naar de Mexicaanse plaatsnaam Jalapa.

F. Debrabandere (2010), Brabants etymologisch woordenboek: de herkomst van de woordenschat van Antwerpen, Brussel, Noord-Brabant en Vlaams-Brabant, Zwolle

jap 1, zn.: drop. Dit woord is vrijwel tot de stad Antwerpen beperkt. Blijkens de uitspraak met zj vermoedelijk samengetrokken uit jalap ‘Ipomoea purga’ < Sp. jalappa, naar de Mexicaanse plaats waar de jalap vandaan komt. Bij plantnamen komt naamsverwarring vaak voor. Samenst. japstok.

F. Debrabandere (2005), Oost-Vlaams en Zeeuws-Vlaams etymologisch woordenboek: de herkomst van de Oost- en Zeeuws-Vlaamse woorden, Amsterdam

djalap (ZO), djulap(pe) (R, ZO), zalap (ZO), zn.: jalap(pe), purgeermiddel. Fr. jalap < Sp. jalapa, naar Jalapa, de Mexicaanse plaats waar de jalap vandaan kwam. Het WVD vermeldt ook sjalappe (A, ZV) voor 'kroontjeskruid, Euphorbia helioscopia'.

tselap (G), zn. m.: jalap, Ipomoea purga, Convolvulus officinalis, Gialappa. Uit Fr. jalap < Sp. jalapa < purga de jalapa. Jalapa is een Mexicaanse plaatsnaam.

S.P.E. Boshoff en G.S. Nienaber (1967), Afrikaanse etimologieë, Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

jalap: – (volkset.) janlap – , purgeermiddel uit dele v. plant (Exogonium purga, fam. Convolvulaceae); Ndl. (sedert 17e eeu) jalap(pe), Eng., Hd. en Fr. jalap(pe) uit Sp. (purga de) Jalapa/Xalapa, naam van ’n plek in Mexiko.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

jalap, jalappe ‘plantenstengel; purgeermiddel daaruit’ -> Japans yarappa ‘plantenstengel; purgeermiddel daaruit, Exogonium purga’.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal