Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

irrelevant - (niet ter zake)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

relevant bn. ‘belangrijk, ter zake doend’
Vnnl. relevant ‘ter zake doend, van toepassing’ in de allegatien vanden exceptien zijn notoer ende relevant ‘de argumenten voor onontvankelijkheid zijn overduidelijk en doen ter zake’ [1535; Stall.], relevante redenen ‘ter zake doende redenen’ [1585; Stall.], dat die ter saecke relevant syn ‘dat die (stukken) op dat punt van toepassing zijn’ [1684; WNT]; nnl. relevant “gewigtig, dienstig” [1824; Weiland].
Ontleend aan middeleeuws Latijn relevans (genitief -antis) ‘belangrijk, van toepassing’, eigenlijk ‘zich verheffend, boven de omgeving uitstekend’, het teg.deelw. van klassiek Latijn relevāre ‘verlichten, opheffen’, gevormd met het intensiverende voorvoegsel → re- bij levāre ‘lichter maken, verzachten, opheffen’, een afleiding van levis ‘niet zwaar, licht’, verwant met → licht 2.
irrelevant bn. ‘niet ter zake doend, onbelangrijk’. Vnnl. irrelevant ‘niet van toepassing, geen betrekking hebbend op’ in voor de Gedaegde irrelevant [1658; WNT]; nnl. irrelevant ‘onbeduidend, nietig’ [1847; Kramers], ‘niet belangrijk, niet essentieel’ in irrelevant toeschijnen, althans nutteloos en onvruchtbaar [1912; Groene Amsterdammer]. Gevormd uit de vorm ir- van het voorvoegsel → in- 2 ‘niet’ en relevant. Ontlening uit het Engels (WNT) is niet wrsch., aangezien de eerste attestatie in het Engels van 1786 dateert (OED).

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

irrelevant [niet ter zake] {1847} van ontkennend in + relevant (vgl. releveren).

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

irrelevant ‘niet ter zake’ -> Indonesisch irélevan ‘niet ter zake’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

irrelevant niet ter zake 1658 [Aanv WNT]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut