Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

inversie - (omkering)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

inversie zn. ‘omkering’
Vnnl. inversie ‘omkering’ [1650; Hofman]; nnl. vooral een vakterm, bijv. in de taalkunde ‘omkering van de woordvolgorde’ [1824; Weiland], in de meteorologie ‘omkering van het normale verticale temperatuurverloop in de atmosfeer’ [1950; van Dale].
Ontleend, al dan niet via Frans inversion [1529; Rey], aan Latijn inversiō, zn. bij invertere ‘omkeren, omdraaien’, gevormd uit → in- 3 ‘tegen’ en vertere ‘wenden, draaien’, waaruit ook bijv.versie, en verwant met → worden.
inverteren ww. ‘in omgekeerde positie brengen’. Vnnl. inverteren ‘omkeren’ [1553; van den Werve]. Al dan niet via Frans invertir [1537; Rey] ontleend aan Latijn invertere. ♦ invers bn. ‘tegenovergesteld, omgekeerd’. Nnl. de cyclometrische functies zijn de inverse functies der goniometrische [1948; WNT Aanv. cyclometrie]. Ontleend aan Latijn inversus ‘omgekeerd’, verl.deelw. van invertere.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

inversie [omkering van de gewone orde] {1650} < frans inversion < latijn inversionem, 4e nv. van inversio [omkering], van invertere (verl. deelw. inversum) [omkeren], van in [in] + vertere [keren, wenden, draaien].

Thematische woordenboeken

P.H. van Laer (1949), Vreemde woorden in de natuurkunde, Groningen/Batavia.

Inversie (Lat. invérsio = omkering, verplaatsing; invértere = omkeren, verruilen; < in- (1), + vértere = keren, draaien). Omkering; b.v. van de draaiing bij suikers. Inversie-slinger is een slinger die denzelfden slingertijd behoudt, als hij onderstboven wordt opgehangen.

E.J. Dijksterhuis (1939), Vreemde woorden in de wiskunde

Inversie (< Lat. inversio = omkering; < invertere = omkeren). 1) De transformatie door reciproke voerstralen rr’ = c2 ontleent haar naam inversie aan het feit, dat het binnengebied van den cirkel (0, c) op het buitengebied wordt afgebeeld en omgekeerd, zodat de cirkel a.h.w. binnenste buiten wordt gekeerd. 2) In een permutatie: geval, waarin twee elementen t.o.v. elkander anders liggen dan in de hoofdpermutatie.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

inversie ‘omkering van de gewone orde’ -> Indonesisch invérsi ‘omkering van de gewone orde’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

inversie omkering van de gewone orde 1650 [MEY] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut