Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

integer - (onkreukbaar, rechtschapen)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

integer bn. ‘onkreukbaar, rechtschapen’
Nnl. integer ‘rechtschapen’ [1873; WNT wijnbouw].
Terugvorming bij ouder integriteit ‘rechtschapenheid’ (zie hieronder), naar de vorm van Latijn integer ‘gaaf, geheel’, ook ‘nuchter, onbevangen’, ontwikkeld uit ouder *intagros, afgeleid met het voorvoegsel → in- 2 ‘niet’ van de stam tag- van het werkwoord tangere ‘aanraken’, zie → tangens. Zie hierbij ook → intact, dat ook letterlijk ‘niet aangeraakt’ betekent.
integriteit zn. ‘rechtschapenheid; onschendbaarheid’. Vnnl. integriteyt ‘rechtschapenheid, deugdzaamheid’ [1553; van den Werve], luyster, aensien ende integriteyt [1652; WNT luister I]; nnl. ‘onschendbaarheid (van een land)’ [1864; WNT]. Via Frans intégrité ‘rechtschapenheid’ [begin 14e eeuw; Rey] ontleend aan Latijn integritās ‘zuiverheid, rechtschapenheid’, afleiding van integer.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

integer [onkreukbaar] {1873} < latijn integer [gaaf, ongerept] (vgl. integratie).

Thematische woordenboeken

C.A. Backer (1936), Verklarend woordenboek van wetenschappelijke plantennamen

ínteger (-ra, -rum), - van Lat. in, ontk. voorv.; tangĕre (stam tăg), aantasten: onaangetast, gaaf, ongedeeld.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

integer onkreukbaar 1873 [WNT wijnbouw] <Latijn

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut