Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

inlichten - (opheldering geven)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

inlichten* [opheldering geven] {inlichten, inluchten [verlichten, bestralen, het inlichten, het doordringen van het goddelijke licht in het menselijk gemoed] 1450; de betekenis ‘opheldering geven’ 1866} als navolging van latijn illustratio [verlichting].

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

inlichten ww., in de bet. ‘op de hoogte stellen’ eerst sedert de 19de eeuw. In de Middeleeuwen betekende inlichten, inluchten ‘bestralen; het dóórdringen van het goddelijke licht in het menselijke gemoed’, als navolging van lat. illustrāre (en wel in de mystieke literatuur).

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

inlichten ww., in de bet. van nu eerst in de 19. eeuw. Gaat wsch. niet door onafgebroken traditie terug op mnl. inlichten, inluchten “bestralen”, vooral in devote literatuur (vert. van lat. illuminare).

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2007), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Supplement, Stellenbosch

inlig ww.
Van die nodige duidelikheid, helderheid of kennis voorsien, op hoogte van sake bring.
Uit Ndl. inlichten (1866). Ndl. inlichten het uit Mnl. inlichten, inluchten 'verlig, bestraal', en as s.nw. 'indringing van die goddelike lig in die menslike gemoed', ontwikkel, wat wsk. in navolging van Latyn illustratio 'verligting' gevorm is. As iemand ingelig word, word hy dus as 't ware van lig voorsien.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

inlichten (vert. van Latijn illustrare of Middelhoogduits īnliuhten)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

inlichten ‘opheldering geven’ -> Duits dialect inlichten ‘opheldering geven’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

inlichten* opheldering geven 1866 [WNT]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut