Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

indoctrinatie - (het opdringen van bepaalde ideeën, hersenspoeling)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

indoctrinatie zn. ‘het opdringen van bepaalde ideeën, hersenspoeling’
Nnl. in indoctrinatie [van] de volken van Oost-Europa ‘id.’ [1957; WNT Aanv.].
Ontleend aan Engels indoctrination ‘hersenspoeling’ [1950; OED], eerder al ‘formele instructie’ [1646; OED], afleiding van het werkwoord indoctrinate ‘indringend onderwijzen of instrueren’ [1832; OED], eerder al ‘instrueren, onderwijzen in een leer’ [1626; OED], ontleend aan Frans endoctriner ‘onderwijzen in een leer’ [1165; Rey], gevormd met het voorvoegsel en- ‘in-’ en een werkwoordelijk achtervoegsel uit het zn. doctrine, zie → doctrine.
In de 19e eeuw, met de opkomst van nationalistische ideologieën, begint het werkwoord zowel in het Engels als in het Frans een pejoratieve betekenis te krijgen. Na de Tweede Wereldoorlog wordt het vooral toegepast op de in westerse ogen verwerpelijke gang van zaken in de communistische landen in Oost-Europa. Het is in die context dat het zn. door het Nederlands en diverse andere talen aan het Engels ontleend werd.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

indoctrinatie (Engels indoctrination)
Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut