Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

incident - (storend voorval)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

incident zn. ‘storend voorval’
Vnnl. incident ‘onvoorzien voorval’ [1553; van den Werve], ‘uitweiding over een bijzaak tijdens een proces’ [1599; Kil.], ‘onvoorziene, meestal storende gebeurtenis’ [1697; WNT].
Via Frans incident ‘onverwachte gebeurtenis’ [eind 13e eeuw; Rey], ook ‘juridische bijzaak’ [eind 14e eeuw; Rey], ontleend aan Latijn incidēns (genitief -entis) ‘voorval’, eigenlijk het teg.deelw. van incidere ‘zich voordoen’, oorspr. ‘vallen in of op’, gevormd uit → in- 3 ‘in-’ en cadere ‘vallen’, zie → kans. Eenzelfde betekenisovergang van ‘vallen’ naar ‘zich voordoen’ treedt ook op bij voorvallen.
incidenteel bn. ‘terloops, bijkomend; niet regelmatig’. Vnnl. ‘bijkomend’ in juridische context, bijv. in incidentele versoecken [1644; Stall.]; nnl. incidenteel ‘terloops’ [1924; van Dale], ‘niet regelmatig’ [1940; WNT Aanv. cultuur]. Afleiding van het zn.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

incident [(hinderlijk) voorval] {1664} < frans incident < latijn incidens (2e nv. incidentis), teg. deelw. van incidere [vallen in, in iets geraken, stoten op, gebeuren], van in [in] + cadere (in samenstellingen -cidere) [vallen] (vgl. kans).

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

incident ‘(hinderlijk) voorval’ -> Indonesisch insidén ‘(hinderlijk) voorval’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

incident (hinderlijk) voorval 1683 [WNT] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut